Rapirsiya pêvajoya aşitiyê: Welatî derbarê proseya nû û hikûmetê de çi dibêjin?
Rapirsiya raya giştî ya ku ji aliyê Navenda Lêkolînên Meydanî (SAMER) ve hatiye kirin, hêvî û fikarên beşdaran derbarê pêvajoya aştî û demokratîkbûnê de ragihand. Digel ku zêdetirî nîvê beşdarên rapirsiyê bawer dikirin ku pêvajo dikare encamên erênî bi xwe re bîne, hejmareke beşdarên baweriyê bi hikûmetê naynin.
RûpelNews - Rapirsî di navbera 14 û 21ê Hezîrana 2026an de bi awayekî online hate kirin. Lêkolîn, ku tê de 908 kes ji herêmên cuda yên Tirkiyeyê beşdar bûn, beşdarên ji 18 parêzgehan, di nav de Amed, Stenbol, Îzmir, Wan, Enqere, Mêrdîn, Batman, Riha û Şirnex jî hebûn.
Piştgiriyeke xurt ji bo reformên demokratîk
Li gorî rapirsiya ku ji aliyê Koordînatorê SAMERê Yuksel Genç ve hat parvekirin, beşdaran pêvajoya aştiyê ne tenê ji aliyê polîtîkayên bêçekkirinê an ewlehiyê ve, lê belê ji perspektîfa demokratîkîbûnê û berfirehkirina maf û azadiyan nirxand. Hat destnîşankirin ku piştgiriyeke xurt ji bo tedbîrên naskirina mafê perwerdehiyê bi zimanê zikmakî, parastina azadiya derbirîn û komcivînê, xurtkirina rêveberiyên herêmî, û rakirina qeyûman hebû.
Lêkolînê her wiha destnîşan kir ku nêrîna ku divê pêvajo bi nexşerêyekê ve were girêdan û bi raya giştî re were parvekirin, derxist pêş.
Baweriya bi hikûmetê kêm e
Yek ji encamên balkêş ên rapirsiyê nebaweriya beşdaran a bi durustiya hikûmetê di derbarê pêvajoyê de bû. Di raporê de hat destnîşankirin ku, tevî lihevkirineke berfireh a li ser pêwîstiya reformên demokratîk, hejmara kesên ku bawer dikin ev reform dê di dema vê heyama yasayî de bên cîbicîkirin, pir kêm bû.
Li gorî beşdaran, astengiyên herî girîng ên li pêşiya pêvajoyê ev bûn: Nebûna vîna siyasî di nav hikûmetê de, helwesta saziyên dewletê, cudahiyên di armancan de di navbera partiyan de, zimanê ku ji aliyê medyayê ve tê bikaranîn, û dûrxistina gel ji pêvajoyê.
Zêdetirî nîvî hêvîdar dimînin
Tevî van hemû nebaweriyan, rapirsiyê her wiha eşkere kir ku hêviyên ji bo aştiyê û çareseriyeke demokratîk di nav civakê de berdewam dikin. Digel ku ji sedî 52.9ê beşdaran diyar kir ku pêvajo dikare encamên erênî bide, ji sedî 47.1ê beşdaran nêrîna ku ev ne mimkun e anî ziman. Wekî din, ji sedî 68.4ê beşdaran reformên yasayî yên ku niha di rojeva giştî de ne, wekî erênî an jî pir erênî nirxandin.
Di beşa encaman a rapirsiyê de, hate tekezkirin ku daxwazeke xurt a gel ji bo aştiyê û demokratîkbûnê heye, lê ji bo ku ev piştgirî veguhere baweriyeke mayînde, divê gavên berbiçav bên avêtin û reformên demokratîk bên pêkanîn.
.jpg)
