25 Eylül: Kürdistan'ın bağımsızlık iradesinin sandığa yansıdığı gün
Kürdistan Bölgesi'nde bağımsızlık referandumunun üzerinden 9 yıl geçti. 25 Eylül 2017'de Kürdistan halkı, bağımsızlık sorusuna sandıkta büyük çoğunlukla “evet” diyerek siyasi tarihinin en önemli kararlarından birini verdi.
RûpelNews - Kürdistan Bölgesi ile yönetim dışındaki bazı Kürdistani bölgelerde gerçekleştirilen referandumda yaklaşık 3,3 milyon kişi oy kullandı. Resmi sonuçlara göre oyların yüzde 92,73'ü bağımsızlıktan yana çıktı.
Referandum doğrudan bağımsızlık ilanı anlamına gelmezken, sonuç Kürdistan halkının geleceğine ilişkin iradesinin sandık yoluyla ortaya konulması olarak kayda geçti.
Başkan Barzani: Artık çok geç
Referandumdan üç gün önce, 22 Eylül 2017'de Hewlêr'deki “Evet” mitinginde konuşan dönemin Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzani, referandumun ertelenmesi yönündeki uluslararası baskılara dikkat çekti.
Barzani, “Referandumun ertelenmesi için gece gündüz baskıya maruz kalıyoruz” diyerek, “Artık çok geç ve referandumun ertelenmesi için vakit kalmadı” mesajını verdi.
Barzani aynı konuşmada referandumun sınırları yeniden çizmek veya herhangi bir tarafa emrivaki yapmak amacı taşımadığını belirterek, bağımsızlık isteyen halkın tercihinin sandığa yansıtılacağını söyledi. Referandum sonrasında Bağdat'la sınır, petrol, doğal gaz ve tartışmalı bölgeler konusunda görüşmeye hazır olduklarını da ifade etti.
Barzani: Kendi geleceğimizi belirleme hakkımız var
Barzani, referandum arifesinde yaptığı konuşmalarda Kürdistan halkının kendi geleceğini belirleme hakkını öne çıkardı.
24 Eylül'deki konuşmasında da referandum sonrasında Bağdat'la diyaloğa hazır olduklarını belirten Barzani, sürecin müzakere yoluyla ilerlemesi gerektiğini söyledi. Referandumun bir “son” değil, geleceğe ilişkin siyasi sürecin başlangıcı olduğunu ifade etti.
Dönemin uluslararası basınına verdiği röportajlarda ise Kürtlerin Irak içinde ikincil bir konumda yaşamayı kabul etmeyeceğini belirten Barzani, halkın geleceği hakkında söz sahibi olmasının doğal bir hak olduğunu dile getirdi.
Sandıktan yüzde 92,73 “evet” çıktı
25 Eylül sabahı başlayan oy verme işlemi, Kürdistan'ın birçok kentinde yoğun katılımla gerçekleşti.
Sandıkların açılmasıyla birlikte bağımsızlık seçeneğinin açık ara önde olduğu görüldü. Nihai sonuçlara göre 3 milyon 305 bin 925 kişi oy kullandı; geçerli oyların yüzde 92,73'ü “evet”, yüzde 7,27'si “hayır” oldu.
Başkan Barzani, referandumun ardından yaptığı açıklamada halkın sandıkta kendi kaderini belirleme iradesini ortaya koyduğunu belirterek seçmenlere teşekkür etti. “Evet” oyunun yalnızca bağımsızlığa değil, geçmişte yaşanan baskı ve katliamlara da verilen bir yanıt olduğunu söyledi.
Referandum sonrası yeni dönem
Referandumun ardından Bağdat ile Hewlêr arasındaki gerilim yükseldi. Irak yönetimi referandum sonuçlarını tanımadı ve merkezi yönetim tartışmalı bölgelere yönelik askeri operasyon başlattı.
16 Ekim 2017'de Kerkük'te yaşanan gelişmelerin ardından Kürdistan güçleri kentin bazı bölgelerinden çekildi. Başkan Barzani, 29 Ekim'deki tarihi konuşmasında yaşananları değerlendirirken referandumda oy kullanan milyonlarca kişinin iradesinin yaşanan gelişmelerle ortadan kaldırılamayacağını vurguladı.
“Tarihi olayın sonucu değiştirilemez”
Barzani, 2017'nin sonunda yaptığı açıklamalarda 25 Eylül'de kullanılan oyların Kürdistan halkı açısından tarihi bir olay olduğunu vurguladı.
Aradan geçen 9 yılda bağımsızlık referandumu, Kürdistan siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak anılmaya devam ediyor. 25 Eylül tarihi ise Kürdistan halkının bağımsızlık talebini milyonlarca oyla sandığa taşıdığı gün olarak hafızalardaki yerini koruyor.
