Li Şamê civîneke dîrokî: HSD çima hat hilweşandin û ji bo kurdan serdemeke çawa dest pê dike?

RûpelNews - Daxuyaniya Ebdî piştî hevdîtineke bi Serokomarê Sûriyê Ahmed Şara re li Qesra Gel a li Şamê hat. Serokomariya Sûriyê her wiha ragihand ku di hevdîtinê de yekkirina saziyên herêmî di nav saziyên dewletê de, parastina ewlehî û aramiyê û paşeroja Sûriyê hatine gotûbêjkirin.

HSD, di sala 2015an de hate damezrandin

Hêzên Sûriyeya Demokratîk (HSD) di sala 2015an de, di dema berdewamiya şerê navxweyî yê Sûriyê de, wekî hevbendiyeke leşkerî ku ji komên kurd, ereb û asûrî pêk dihat, hate damezrandin. Bi YPGyê re ku stûna sereke ya rêxistinê bû, HSD bû yek ji hevkarên herêmî yên sereke di şerê koalîsyona bi pêşengiya Dewletên Yekbûyî yên

Amerîkayê (DYA) de li dijî DAIŞê.

Rêxistinê roleke girîng lîst, bi taybetî di operasyona Reqayê de û di operasyonên ku armanca wan bidawîkirina kontrola herêmî ya DAIŞê li Sûriyê bû. Di salên pevçûnê de, wê li seranserê beşên mezin ên Rojava û rojhilatê Sûriyê pergaleke leşkerî û îdarî ava kir.

Pêvajoya entegrasyonê

Peymana ku di 29ê Çileya 2026an de hat îmzekirin, bingeha pêvajoya yekbûnê ya di navbera HSD û rêveberiya Şamê de ava kir. Peymanê rê li ber tevlîkirina gav bi gav a saziyên leşkerî û sivîl ên HSDê bo nav saziyên dewleta Sûriyê vekir.
Di dirêjahiya pêvajoyê de, di navbera aliyan de cudahiyên nêrînan derketin holê, bi taybetî derbarê ka dê yekkirina leşkerî çawa were pêkanîn. Lêbelê, piştî danûstandinan, li ser temamkirina yekkirinê lihevkirinek pêk hat.

Ebdî: Hebûna leşkerî ya serbixwe ya HSDÊ bi dawî bû

Mezlûm Ebdî, di daxuyaniyekê de ku di 25ê Tebaxê de li Şamê hat kirin de, ragihand ku HSDê mîsyona xwe temam kiriye û wek hêzeke leşkerî ya serbixwe hatiye hilweşandin.
Ebdî diyar kir ku hêzên HSDê bi lîwayên Artêşa Sûriyê re hatine yekkirin û niha ew beşeke fermî ya Artêşa Sûriyê ne. Ajansa nûçeyan a dewleta Sûriyê SANA jî ragihand ku pêvajoya yekbûnê bi dawî bûye.

Ji ber vê yekê, belavkirina HSDê ne tê wateya bêçekkirina tam a şervanên wê. Pêkhateya leşkerî dê li şûna ku di bin pêkhateyeke fermandariyê ya serbixwe de be, di nav çarçoveya leşkerî ya dewleta Sûriyê de bixebite.

Ji bo perwerdehiya bi kurdî serdemeke nû

Yek ji mijarên sereke yên civînê perwerdehiya bi kurdî bû. Ebdî diyar kir ku Ahmed Şara garantî daye ku mafê perwerdehiya bi kurdî dê were parastin û cîbicîkirina vî mafî ji bo îsal hatiye plankirin. Nasîna mafê perwerdehiya bi kurdî wekî yek ji aliyên sereke yên pêvajoyê derdikeve pêş, ne tenê ji aliyê entegrasyona leşkerî ya HSDê ve lê herwiha ji aliyê mafên çandî û zimanî yên kurdan ve jî.

Çav li ser pêvajoya cîbicîkirinê ne

Bi dawîbûna HSDê wekî hebûneke leşkerî ya serbixwe re, serdema rêxistina leşkerî ya cuda ya ku bi salan li Rojava dom kiribû, bi dawî hat. Di serdema pêş de, helwesta hêzên HSDê di nav artêşa Sûriyê de, yekkirina saziyên herêmî di nav dewletê de û ka dê rêziknameyên derbarê mafê perwerdehiya bi zimanê kurdî de çawa bên cîbicîkirin, dê biryarder bin.

Digel ku rêveberiya Şamê vê pêvajoyê wekî gaveke girîng a ji bo xurtkirina desthilata dewletê li seranserê welêt û ji nû ve avakirina saziyên navendî dibîne ji bo kurdan, bal li ser pêkanîna mafên siyasî û çandî ye ku di berdêla entegrasyona leşkerî de hatine misogerkirin.