Lêkolîn: 3,600 kîmyewiyên pakkirina xwarinê di lasê mirovan de hatine dîtin

PeyamaKurd –  Zanyaran ragihandin ku zêdetirî 3 hezar û 600 madeyên kîmyewî yên ku di pakkirina xwarinê an jî di pêvajoyên amadekirina xwarinê de tên bikaranîn di laşê mirovan de hatine dîtin.

Ji Weqfa Foruma Pakkirina Xwarinê ya Zurîhê Dr. Birgit Geueke di daxuyaniya xwe ya derbarê mijarê da diyar kir ku ji 3 hezar û 600î zêdetir madeyên kîmyewî yên ku di laşê mirovan de hatine tespîtkirin bi qasî 100î ji bo tenduristiya mirovan "xeterek mezin" çêdike.

Geueke bal kişand ser wê yekê ku lêkolînên zêdetir li ser çawaniya hin madeyên kîmyayî yên ku di pakkirina xwarinê de têne bikar anîn bi xwarinê re derbas dibin di laşê mirov de lazim e, Geueke diyar kir ku ev madeyên kîmyayî dikarin ji pakkirinê derbasî xwarinê bibin û dibe ku ji pêvajoyên hilberînê jî derkevin.

Lêkolînerên ku berê 14 hezar madeyên kîmyewî yên pêwendiya xwarinê (FCC) tomar kiribûn, diyar kirin ku di encama lêkolîna wan a databasên biyomonîtorê de 3 hezar û 601 madeyên kîmyewî di laşê mirovan de hatine dîtin.

Kîmyewî yên wekî PFAS û bisphenol A di van salên dawî de li gelek deverên laşê mirovan hatine dîtin û bi pirsgirêkên tenduristiyê re têkildar in.

Van kîmyewî di heman demê de phthalates û oligomerên kêmtir naskirî jî hene, ku tê zanîn ku bandorên xerakirina hormonê hene.

Geueke destnîşan kir ku kîmyewiyên navborî ne tenê di pakêta xwarinê re derbas dibin, lê di heman demê de dikarin ji çavkaniyên cihêreng ên vegirtinê jî derbas bibin, Geueke diyar kir ku bandorên van kîmyewî li ser tenduristiyê hîn ne diyar in, û delîlên hindik hene, nemaze derbarê oligomeran de, ku ji hêla -berhemên hilberîna plastîk.

Lêbelê, wî hişyarî da ku kîmyewî dikarin bi hevûdu re têkilî daynin û xetereyên mezintir derxînin holê.

Di lêkolînê de hat destnîşankirin ku Yekîtiya Ewropî di qonaxa dawîn a qedexekirina bikaranîna PFAS û bîsphenol A ya di pakkirina xwarinê de ye.

Lêkolîn di "Journal of Exposure Science and Environmental Epidemiology" de hate weşandin.