'Du welatan' li Dîwana Edaletê ya Navneteweyî li dijî Sûriyeyê doz vekirin!

PeyamaKurd – Kanada û Hollanda cara ewil dozên îşkencekirina di şerê navxweyî de, di nav de bikaranîna çekên kîmyewî li dijî rêveberiya Şamê, anîn Dadgeha Edaletê ya Navneteweyî.

Di daxuyaniya ku ji aliyê Dadgeha Navneteweyî ya Dadweriyê (ICJ) ve, saziya herî bilind a dadweriyê ya Neteweyên Yekbûyî (NY) hat dayîn, "Kanada û Qraliyeta Hollandayê ji bo ku li dijî Komara Erebî ya Sûriyeyê li pêşberî ICJê doz vekin, serlêdana hevpar kirin."

ICJ diyar kir, Hollanda û Kanada Sûriye bi binpêkirina Peymana Neteweyên Yekbûyî ya "Li dijî Îşkence û muamele û cezayên din ên zalimane, nemirovî û biçûkxistinê" sûcdar kirine.

Wezîrê Derve yê Holendî Wopke Hoekstra got: "Welatiyên Sûriyê hatin îşkencekirin, wendakirin, êrîş bi gazên jehrîn hatin kirin, yan jî neçar man ku jiyana xwe û her tiştê xwe biterikînin," Wezîrê Derve yê Holendî Wopke Hoekstra got û anî ziman ku armanca doza li dijî rêjîma Şamê ew e ku "berpirsiyarî" ji tawanên di şer de bîne.

Çi sûc li Sûriyê hatin kirin?

Kanada û Hollanda di serlêdana xwe ya ji bo ICJê de sûcên bikaranîna çekên kîmyewî anîn ziman û diyar kirin, "Sûriyê bi kêmanî di sala 2011an de gelek caran hiqûqa navneteweyî binpê kiriye."

Welatên îdiakar van binpêkirinan wekî "muameleya xerab a li dijî girtiyan, şert û mercên nemirovane li cihên binçavkirinê, wendakirina bi zorê, bikaranîna şîdeta zayendî û bikaranîna şîdeta li dijî zarokan" bi nav kirin.

Hate gotin ku binpêkirinên mijara gotinê jî "bikaranîna çekên kîmyewî ji bo tirsandin û cezakirina civaka sivîl, ku bûye sedema gelek mirin, birîndarkirin û êşên giran ên laşî û derûnî weke karekî bi taybetî hovane" di nav xwe de dihewîne.

Ji dadgehê çi tê xwestin?

Dozgeran daxwaz kirin ku dadgeh, Sûriyê dest ji îşkence û muamele û cezayên din ên hovane, nemirovane û rûreş berde, dawî li desteserkirinên bi darê zorê bîne, mehkûmên ku bi awayekî neqanûnî hatine girtin serbest berde, cihê gorên komî yên ku kesên mirî di dema girtinê de lê hatine veşartin eşkere bike. Wî daxwaz kir ku ew biryarên bilez werbigire, wek nehiştina delîlan û herwiha rêkirina çavdêrên navdewletî bo çûna navendên desteserkirinê.