Yapay zekayla 'dijital hayalet' dönemi: Ölenlerle sohbet edilebilecek
Yapay zeka teknolojileri, hayatını kaybeden kişilerin dijital ortamda yeniden "canlandırılmasının" önünü açtı. Uzmanlar, ses kayıtları, yazışmalar ve fotoğraflardan oluşturulan "dijital hayaletlerin" yas sürecini nasıl etkileyebileceğini araştırırken, bu yeni teknolojinin etik boyutu da tartışma konusu oluyor.
RûpelNews - Yapay zeka alanındaki hızlı gelişmeler, yaşamını yitiren kişilerin dijital izlerinden yararlanılarak onlarla sohbet edilebilen sanal karakterler oluşturulmasını mümkün hale getirdi.
"Dijital hayalet" olarak adlandırılan bu sistemler, ölen kişilerin sosyal medya paylaşımları, e-postaları, mesajları, ses kayıtları, videoları ve fotoğraflarını analiz ederek onların konuşma tarzını taklit eden yapay zeka avatarları üretiyor.
Colorado Boulder Üniversitesi araştırmacıları, bu teknolojilere olan ilginin hızla arttığını ve yapay zekanın yas süreci üzerindeki etkilerine ilişkin çalışmaların yoğunlaştığını belirtiyor.
Az bilgiyle bile kişiyi taklit edebiliyor
Haziran ayında Association for Computing Machinery dergisinde yayımlanan araştırmada, katılımcılardan hayatını kaybeden yakınlarına ilişkin kısa anılar ve temel kişilik özelliklerini paylaşmaları istendi.
Araştırmada, büyük dil modellerinin (LLM), yalnızca sınırlı miktardaki bilgilerle bile ölen kişinin konuşma üslubunu ve ifade biçimini taklit edebilen sohbet sistemleri oluşturabildiği tespit edildi.
Araştırmacılar, ücretsiz yapay zeka araçlarının bile doğru komutlarla kullanıldığında, kaybedilen bir yakının konuşmasına oldukça benzeyen yanıtlar üretebildiğini ifade etti.
"Death bot" ile "dijital hayalet" arasındaki fark
Araştırmacılar, bu teknolojileri iki farklı kategoriye ayırıyor.
"Death bot" olarak adlandırılan ilk sistemler, yalnızca kişinin hayattayken kaydedilmiş sözlerini yeniden sunabiliyor.
"Dijital hayalet" olarak tanımlanan daha gelişmiş yapay zeka sistemleri ise kişinin sesini, konuşma biçimini ve karakteristik üslubunu taklit ederek kullanıcılarla gerçek zamanlı etkileşime girebiliyor. Hatta kişinin daha önce hiç söylemediği ancak söyleyebileceği tahmin edilen yeni cümleler de üretebiliyor.
Etik tartışmalar büyüyor
Uzmanlar, yapay zekanın ölen kişiler adına gerçekte hiç söylenmemiş ifadeler üretmesinin ciddi etik sorunları beraberinde getirdiğine dikkat çekiyor.
Araştırmaya katılan gönüllüler, yapay zekanın ölen kişi adına birinci tekil şahıs kullanmasını daha doğal bulduklarını ifade etti. Buna karşın, kişinin hayattayken hiç kullanmadığı hitap şekilleri veya ifadelerin yer almasının deneyimin gerçeklik hissini zayıflattığı belirtildi.
Araştırmacılar, "dijital hayalet" teknolojilerinin gelişmeye devam edeceğini ancak bu alanda etik kurallar ve hukuki çerçevenin de eş zamanlı olarak oluşturulması gerektiğini vurguluyor.
