'Ölüm evleri' revaçta: Taleplerde patlama yaşanıyor
Japonya'da geçmişinde cinayet, intihar ya da yalnız ölüm gibi olayların yaşandığı ve "jiko bukken" olarak bilinen konutlar, düşük fiyatları sayesinde emlak piyasasının en çok ilgi gören seçeneklerinden biri haline geldi. Artan konut maliyetleri, hem kiracıları hem de yatırımcıları bu evlere yönlendirirken, sektör çevresinde yeni iş alanları da oluşuyor.
RûpelNews - Japonya'da hızla yükselen konut fiyatları ve kira bedelleri, emlak piyasasında dikkat çeken bir dönüşümü beraberinde getirdi.
The Economist'in aktardığı verilere göre bu evler, yaşanan olayın niteliğine bağlı olarak piyasa değerinin yüzde 10 ila yüzde 50 altında satılabiliyor ya da kiraya verilebiliyor.
Rekor kiralar talebi artırdı
Özellikle Tokyo başta olmak üzere büyük şehirlerde kira fiyatlarının hızla yükselmesi, indirimli "jiko bukken" konutlarına olan ilgiyi artırdı.
Resmi verilere göre Tokyo'nun merkezindeki stüdyo daire kiraları mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 yükselirken, kira fiyatları üst üste 22 ay boyunca artış gösterdi.
Yapılan kamuoyu araştırmaları da Japonların önemli bir bölümünün, yeterli fiyat indirimi sağlanması halinde geçmişinde ölüm vakası bulunan evlerde yaşamaya sıcak baktığını ortaya koyuyor.
"Perili değildir" raporu veriliyor
Bu özel pazarın büyümesiyle birlikte yeni hizmet alanları da ortaya çıktı.
Bazı emlak ve denetim şirketleri, söz konusu evlerde doğaüstü olay yaşanıp yaşanmadığını belirlemek amacıyla termal kameralar ve çeşitli teknolojik cihazlarla inceleme yapıyor.
İncelemelerin ardından konutlar için "perili değildir" şeklinde sertifikalar düzenlenirken, bazı ev sahipleri ise Budist rahipleri davet ederek dini arındırma ritüelleri gerçekleştiriyor.
Öte yandan ülkede, geçmişinde ölüm olayı yaşanan evleri ve bu olayların ayrıntılarını harita üzerinde gösteren internet siteleri de yoğun ilgi görüyor.
Kültürel inançlar etkisini sürdürüyor
Uzmanlara göre Japonya'da ruhlara yönelik inançlar, bu evlerin piyasa değerini doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.
2024 yılında yapılan bir araştırma, Japonların yaklaşık üçte birinin ruhların varlığına inandığını ortaya koydu.
Bu nedenle bazı kişiler bu tür evlerden uzak durmayı tercih ederken, ekonomik nedenlerle hareket edenler yüksek indirimleri daha önemli görüyor.
Yaşlanan nüfus "ölüm evlerini" artırıyor
Japonya'nın hızla yaşlanan nüfusu da "jiko bukken" sayısının artmasına neden oluyor.
Resmi verilere göre yalnız yaşayan yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte, 2025 yılında evinde hayatını kaybeden ve en az sekiz gün boyunca fark edilmeyen 20 binden fazla yalnız ölüm vakası kayıtlara geçti.
Bu durum, geçmişinde ölüm olayı bulunan konutların sayısını her geçen yıl artırıyor.
Yasalar değişti, yatırımcılar fırsat görüyor
Japon hükümeti, yalnız ölüm riski nedeniyle yaşlılara ev kiralamaktan kaçınan ev sahiplerinin önüne geçebilmek amacıyla 2021 yılında yasal düzenlemeye gitti.
Yeni düzenlemeyle birlikte, cinayet gibi ağır suçlar dışında kalan doğal yalnız ölüm vakalarının yeni kiracılara bildirilmesi zorunluluğu kaldırıldı.
Öte yandan mevcut mevzuata göre bir konutta yaşanan ölüm olayının üzerinden üç yıl geçmesi halinde, satış sırasında bu bilginin yeni alıcıya açıklanması gerekmiyor.
Bu durum, yatırımcıların düşük fiyatla satın aldıkları "jiko bukken" konutlarını üç yıl sonra normal piyasa değerinden satarak yüksek kazanç elde etmelerine imkan tanıyor.
Uzmanlar, konut fiyatlarındaki yükseliş sürdükçe "ölüm evleri" pazarının hem uygun fiyatlı konut arayanlar hem de yatırımcılar açısından büyümeye devam edeceğini öngörüyor.
