NATO'da kesenin ağzı açıldı: Milyarlarca dolarlık savunma anlaşmaları masada
Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde, üye ülkelerin toplam değeri on milyarlarca doları bulan yeni savunma ve silah anlaşmalarını açıklaması bekleniyor. Anlaşmaların, ABD'nin Avrupa'nın savunma harcamalarını artırması yönündeki çağrılarının ardından duyurulacağı belirtiliyor.
RûpelNews - ABD Başkanı Donald Trump'ın da katılacağı zirve öncesinde, NATO Savunma Sanayii Forumu kapsamında Avrupa ülkelerinin yeni savunma projelerini kamuoyuyla paylaşması planlanıyor.
Savunma harcamalarında artış
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da yaptığı açıklamada, Avrupa'daki müttefiklerin savunma harcamalarında önemli bir artış sağladığını söyledi. Rutte, bu artışın hem Rusya-Ukrayna savaşının ardından değişen güvenlik ortamından hem de Washington'ın savunma harcamalarının artırılması yönündeki taleplerinden kaynaklandığını ifade etti.
Rutte, NATO'nun Avrupalı üyeleri ile Kanada'nın 2025 yılında savunma harcamalarını bir önceki yıla göre reel olarak 90 milyar dolar artırarak toplamda 570 milyar doların üzerine çıkardığını, bunun yaklaşık yüzde 20'lik bir yükselişe karşılık geldiğini belirtti.
İran ve NATO ilişkileri de gündemde
Zirvede, İran ile yaşanan gerilimin ve ABD ile Avrupalı müttefikler arasındaki görüş ayrılıklarının da ele alınması bekleniyor.
Trump, son aylarda NATO müttefiklerini İran konusunda ABD'ye yeterli destek vermemekle eleştirirken, Avrupa ülkeleri ise ABD'nin bölgedeki operasyonlarına üs ve hava sahalarını açarak ittifak yükümlülüklerini yerine getirdiklerini savunuyor.
Öte yandan Washington yönetimi, Avrupa'daki bazı askeri unsurlarını geri çekme kararı alırken, kıtadaki askeri varlığına ilişkin altı aylık bir değerlendirme süreci başlattı.
Avrupalı yetkililer, zirvede benzer tartışmaların yaşanabileceğini değerlendirirken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin diplomatik temaslarının sürecin yönetilmesinde etkili olmasını bekliyor.
Hangi anlaşmalar açıklanacak?
Zirve öncesinde duyurulacak savunma anlaşmalarının ayrıntıları paylaşılmadı.
Hollanda, Belçika ile hava savunması, İngiltere ile ise savaş gemileri alanındaki iş birliklerini kapsayan 3 milyar avroyu aşan yeni projeleri açıklayacağını duyurdu.
Kaynaklara göre NATO'nun, mevcut AWACS erken uyarı uçaklarının yerine İsveçli Saab şirketinin geliştirdiği GlobalEye sistemini tercih edeceğini açıklaması da bekleniyor.
Kanada ise yeni denizaltı filosunun inşası için Alman Thyssenkrupp Marine Systems şirketini seçtiğini duyurdu. Ottawa yönetimi, bu programın Avrupa'daki NATO müttefikleriyle savunma iş birliğini güçlendirmeyi amaçladığını bildirdi.
Bunun yanı sıra Fransa ve İngiltere öncülüğündeki bazı Avrupa ülkelerinin, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine yönelik olası bir deniz misyonu üzerinde çalıştığı, ancak ABD ile İran arasındaki gelişmeler netleşmeden nihai kararın verilmesinin beklenmediği ifade ediliyor.
Ukrayna'ya yeni askeri destek
Zirve kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin de liderlerle bir araya gelmesi bekleniyor.
Avrupalı ülkelerin, Ukrayna'ya 2026 ve 2027 yıllarında her yıl en az 70 milyar avro tutarında askeri destek sağlama taahhüdünde bulunacağı belirtiliyor.
Ankara'da Trump ile de görüşmesi planlanan Zelenski'nin, Rusya'nın son hava saldırılarının ardından Ukrayna'nın hava savunmasının güçlendirilmesi için NATO'dan yeni kararlar alınmasını talep etmesi bekleniyor.
