İran'da tarihin en ağır internet kesintisi: Ekonomi çöküşte
İran’da yaklaşık üç aydır süren internet kesintisi ülke ekonomisini büyük bir kriz ile karşı karşıya bıraktı. İran riyali dip noktayı gördü, gıda fiyatları fırladı, 1 milyondan fazla kişi işsiz kaldı.
RûpelNews - İran, modern internet tarihinin en uzun ve en ağır erişim kesintilerinden birini yaşıyor. Yaklaşık üç aydır devam eden kısıtlamalar, ülkedeki ekonomik krizi daha da derinleştirirken milyonlarca kişinin işini ve günlük yaşamını etkiliyor.
"Modern internet tarihin en ağır kesintisi"
Dijital gözlem kuruluşu NetBlocks’un verilerine göre, İran’daki internet bağlantısı haftalardır normal kapasitenin yalnızca yüzde 1 ila 2’si seviyesinde çalışıyor. Protestolar öncesinde bu oran yüzde 90’ın üzerindeydi. NetBlocks kurucusu Alp Toker, yaşananları “modern internet tarihindeki kapsam ve süre açısından en ağır kesinti” olarak tanımladı.
İran’da ilk büyük kısıtlamalar, Aralık 2025’te ekonomik kriz nedeniyle başlayan kitlesel protestoların ardından 8 Ocak’ta uygulanmaya başladı. Kesintiler kısa süre gevşetilse de ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarının ardından yeniden devreye sokuldu.
Ekonomiye ağır darbe
İnternet kesintileri, savaş ve yaptırımlar nedeniyle zaten zor durumda olan İran ekonomisini daha da kırılgan hale getirdi. Ülkede 1 milyondan fazla kişinin işsiz kaldığı, gıda fiyatlarının sert yükseldiği ve İran Riyali’nin tarihi düşük seviyelere gerilediği belirtildi.
Ortadoğu ekonomileri üzerine çalışan ekonomist Mohammad Reza Farzanegan, İran’daki yaklaşık 10 milyon işin doğrudan veya dolaylı biçimde dijital ekonomiyle bağlantılı olduğunu söyledi. Farzanegan’a göre böylesine geniş çaplı bir kesinti üretkenliği düşürüyor, iş dünyasının güvenini zedeliyor ve eşitsizliği artırıyor.
Özellikle teknoloji sektörü ağır darbe aldı. Yazılım geliştiriciler, çevrimiçi satıcılar ve serbest çalışanlar işlerini sürdüremez hale gelirken, veri merkezi ve yapay zeka projelerinin durduğu kaydedildi.
Öte yandan birçok İranlı, yasak olmasına rağmen Starlink uydu terminalleri kullanarak internete erişmeye çalışıyor. Yetkililerin bu cihazları kullananlara yönelik baskınlar düzenlediği ve yakalananların hapis cezasıyla karşı karşıya kaldığı belirtiliyor.
İran yönetimi ise kısıtlamaların “savaş koşulları” nedeniyle uygulandığını savunuyor. (Kaynak: Wall Street Journal)
