HABER – ANALİZ - Arakçi: ABD ile müzakereler gündemde değil
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin gerektiği sürece saldırılara devam etmeye hazır olduğunu belirterek ABD ile müzakerelerin ‘artık gündemde olmadığını’ söyledi.
RûpelNews - Arakçi, ABD’li yayın kuruluşu PBS News’e verdiği röportajda, İran’ın füze saldırılarını sürdürmeye hazır olduğunu ifade etti. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile savaşın ‘çok yakında sona ereceği’ yönündeki değerlendirmelerinin ardından geldi.
Bölgesel gerilim ve ekonomik etkiler
Trump’ın açıklamaları, savaşın küresel piyasalarda yarattığı dalgalanmaların ardından geldi. Çatışmaların etkisiyle borsalarda sert düşüşler yaşanırken petrol fiyatları da hızla yükseldi.
Yeni lider Mucteba Hameneyi yönetimindeki Tahran’ın Körfez’de bazı ülkelere yönelik yeni füze saldırıları düzenlediği ve stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalabileceğine dair mesajlar verdiği belirtiliyor.
Ancak Trump’ın savaşın kısa sürebileceğine yönelik açıklamalarının ardından küresel piyasalarda kısmi toparlanma görüldü. Wall Street yeniden yükselişe geçerken Tokyo ve Seul borsaları da güçlü bir açılış yaptı.
Petrol fiyatları ise yön değiştirerek düşüşe geçti. Gösterge ham petrolün varil fiyatı kısa süreliğine 100 doların üzerine çıkarak Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinden bu yana en yüksek seviyeyi gördükten sonra bir gün içinde yaklaşık yüzde 5 geriledi.
Trump: Bu yakında sona erecek
ABD Başkanı Donald Trump, Florida’da düzenlediği basın toplantısında savaşın uzun sürmeyeceğini savundu.
Trump, seçim kampanyası sırasında danışmanlarına bunun ‘kısa süreli bir süreç’ olacağını söylediğini belirterek, ‘Bu yakında sona erecek ve eğer yeniden başlarsa daha da ağır bir darbe alacaklar’ dedi.
‘Amerikalılar değil; biz karar vereceğiz’
İran Devrim Muhafızları ise savaşın nasıl ve ne zaman sona ereceğine Amerikalıların değil, İran’ın karar vereceğini açıkladı.
Bölgede karşılıklı saldırılar
Trump’ın açıklamaları, İran güçlerinin Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail’e yönelik yeni bir füze ve insansız hava aracı saldırısı dalgası başlattığı sırada geldi.
NATO üyesi Türkiye’ye de bir füze fırlatıldığı ve bunun beş gün içinde yaşanan ikinci benzer olay olduğu bildirildi. İttifakın hava savunma sistemlerinin füzeyi hedefe ulaşmadan önce engellediği belirtildi.
İsrail’de ise ordunun İran’dan gelen füzeleri tespit ettiğini açıklamasının ardından Tel Aviv’de yaklaşık 10 patlama sesi duyuldu. Acil servislerin verdiği bilgilere göre en az bir kişi şarapnel parçaları nedeniyle hayatını kaybetti.
Hürmüz Boğazı ve enerji endişesi
Diplomatik girişimlerin önemli bir bölümü küresel enerji ticareti açısından kritik olan Hürmüz Boğazı’na odaklandı. Boğazın kapatılması ihtimali küresel ekonomide ciddi endişe yarattı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkesinin ve müttefiklerinin boğazı yeniden açmak amacıyla ‘tamamen savunma amaçlı’ bir görev üzerinde çalıştığını açıkladı.
Dünya ham petrolünün yaklaşık yüzde 20’si bu boğazdan geçiyor
Uzmanlar, böyle bir görevin ticari gemilere refakat etmeyi hedeflese de gemilerin İran kıyılarından gelebilecek saldırı riskine maruz kalabileceğini belirtiyor.
Küresel enerji ve deniz ticareti etkileniyor
Denizcilik uzmanlarına göre İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatmasından bu yana bölgede veya boğaz yakınlarında yaklaşık 10 gemi saldırıya uğradı.
Küresel nakliye şirketi MSC, Körfez bölgesinden bazı ihracat sevkiyatlarını durdurduğunu açıkladı. Bahreyn’deki El Ma’ameer petrol tesisine düzenlenen saldırıların ardından ülkenin devlet enerji şirketi Bapco da ‘mücbir sebep’ ilan etti.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı ise ülkenin doğusunda, Birleşik Arap Emirlikleri sınırına yakın bir petrol sahasını hedef alan insansız hava aracı saldırısının engellendiğini duyurdu.
Lübnan’da çatışmalar sürüyor
Çok cepheli çatışmalar Lübnan’da da yoğunlaştı. 2 Mart’tan bu yana İsrail ile Hizbullah arasında yaşanan çatışmalarda en az 486 kişinin hayatını kaybettiği, bin 300’den fazla kişinin yaralandığı bildirildi.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Hizbullah’ı devleti ‘çökertmeye çalışmakla’ suçlarken grubun parlamento bloğu ise ‘direnişten başka seçeneklerinin olmadığını’ savundu.
ABD’de askeri kayıp
Bu arada ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Orta Doğu’daki çatışmalarda hayatını kaybeden yedinci ABD askerinin cenaze törenine katıldı.
ABD Ordusu Çavuşu Benjamin Pennington’ın, 1 Mart’ta Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’ne düzenlenen saldırıda yaralandığı ve 8 Mart’ta hayatını kaybettiği açıklandı.
Cenaze töreni Delaware’deki Dover Hava Kuvvetleri Üssü’nde düzenlenirken ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine de törene katıldı. Daha önce hayatını kaybeden altı ABD askerinin de ülkeye getirildiği bildirildi.
