Ezidi Kürtlerin tepkisi Bağdat’a geri adım attırdı

RûpelNews - Irak güvenlik güçlerinin, Şengal’de hafif silahların kayıt altına alınması ve ağır silahların sivillerden toplanması yönündeki kararına yönelik sert tepkiler, Bağdat yönetiminin söz konusu uygulamayı durdurmasına yol açtı.

Irak İçişleri Bakanlığı, geçen yıldan itibaren özellikle Musul ve Şengal başta olmak üzere tartışmalı bölgelerde siviller, aşiretler ve resmî yapılar dışında faaliyet gösteren grupların elindeki silahların kayıt altına alınması ve ağır silahların toplanması amacıyla “silahsız bir yaşam” gerekçesiyle farkındalık ve denetim kampanyası başlatmıştı.

Bakanlık, kampanyanın amacını “silahların yalnızca güvenlik güçlerinin elinde bulunmasını sağlamak ve vatandaşların güvenliğini artırmak” olarak tanımlamıştı. Ancak söz konusu karar özellikle Şengal’de uygulamaya konulmadan durduruldu.

Ezidi Kürtlerden güvenlik kaygısı

Kararın askıya alınmasında, başta Ezidi Kürtler olmak üzere Şengal’de yaşayan toplumun yoğun tepkisi etkili oldu.

Tepkilerin temelinde, IŞİD’in 2014 yılında Şengal’e düzenlediği saldırının benzerinin yeniden yaşanabileceğine dair endişeler bulunuyor.

Son dönemde Suriye’de yaşanan çatışmalar ve bazı tutuklu IŞİD mensuplarının Suriye’den Irak’a nakledilmesi, Ezidi Kürtlerinin 2014’teki trajedinin tekrarlanabileceği yönündeki korkuları yeniden gündeme getirdi.

Rûpel News’e konuşan Şengalli Qadir Hemo, bakanlığın kararının kendilerine geçen yıl resmî olarak iletildiğini belirterek şöyle konuştu:

“Bu kararın özellikle Şengal’de uygulanması mümkün değil. Açıkça bize bir kez daha direnmeden ölümü kabul edin demek olur. Şengal IŞİD’den kurtarıldı ama aynı akıbeti yaşamayacağımızı kim garanti edebilir? IŞİD olmasa bile Türkiye saldırmaktan bahsediyor. Böyle bir durumda kime güveneceğiz, kimden yardım bekleyeceğiz?”

 “Her an yeniden kaçmak zorunda kalabiliriz”

67 yaşındaki Ezidi Kürt Hemo, bölgedeki gelişmeler nedeniyle halkın hâlâ büyük bir tedirginlik içinde yaşadığını söyledi.

“Suriye’de güvenlik sorunları artınca biz de korktuk. Yaklaşık 5-6 aydır Şengal Dağı’na erzak ve barınma malzemeleri stokladık. Evet, kamplardan evlerimize döndük ama her an her şey olabilir diye tetikteyiz. Silahlarımız da alınırsa kendimizi nasıl koruyacağız?”

Hemo ayrıca kararın geri çekilmesi için uzun süredir siyasi ve toplumsal kanallar aracılığıyla Bağdat’a baskı yaptıklarını belirterek, “Geçen yıl karar geldiğinden beri gerek Kürdistan Bölgesi yetkilileri gerekse kanaat önderlerimiz aracılığıyla Bağdat’la görüşmeler yaptık. Neyse ki sonunda geri adım attılar” dedi.

 “Bu karar bu şartlarda uygulanamaz”

Qadir Hemo’nun oğlu Tahsin Hemo ise kararı “gerçeklikten kopuk” olarak nitelendirdi.
“Sanki çok güvenli bir bölgede yaşıyoruz da her şey yoluna girmiş gibi bir de böyle bir karar alıp bize uygulayın diyorlar. Şengal IŞİD’den kurtarıldıktan sonra bize ‘evlerinize dönün, güvenli’ dediler. Ama hâlâ insanlar kayboluyor, bazıları gece vuruluyor.

Yaralanan ya da hayatını kaybedenler var. Failler ise ortada yok. Böyle bir ortamda nasıl silahsız kalabiliriz?”

Tahsin Hemo, Şengal ve çevresindeki köylerde yaşayan halkın tamamına yakınının karara karşı çıktığını belirterek, “Neyse ki sonunda durduruldu. Onlar da bu şartlarda uygulanamayacağını biliyor” ifadelerini kullandı.

“Silah toplama kararı askıya alındı”

Sinune Nahiye Müdürü Xudeda Çuki, yaptığı açıklamada birkaç gün önce Ninova Ortak Operasyonlar Komutanlığı’nı ziyaret ettiğini belirterek, komutanlığın kararın geçici olarak durdurulduğunu kendisine teyit ettiğini söyledi.

Çuki, “Operasyonlar komutanı bu aşamada vatandaşlardan silah toplama kararının durdurulduğunu doğruladı” dedi.

Ayrıca yalnızca silahların toplanması değil, hafif silahların kayıt altına alınması sürecinin de geçici olarak askıya alındığını ifade etti.

“Karar sadece Şengal’de uygulanamaz”

Şengal Direniş Birlikleri mensubu Xezal Reşo ise Kerkük Now'a yaptığı konuşmada, hükümetin yasa ve kararlarına karşı olmadıklarını ancak uygulamanın yalnızca Şengal’de hayata geçirilmesini kabul etmediklerini söyledi.

“Irak hükümetinin kararlarına karşı değiliz. Ancak bu kararın sadece Şengal’de uygulanması kabul edilemez” diyen Reşo, Irak üzerinde özellikle Türkiye tarafından silahların toplanması yönünde baskı bulunduğunu da ileri sürdü.

Türkiye’den Şengal operasyonu çağrısı

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bu yıl şubat ayı başında Irak hükümetine Şengal’de sınırlı bir askerî operasyon düzenlenmesi çağrısında bulunmuştu.
Fidan, söz konusu operasyonun Suriye’de DSG’ye karşı yürütülen operasyonlara benzer olabileceğini ima etmişti.

Bağdat yönetimi bu açıklamayı Irak’ın iç işlerine müdahale olarak nitelendirerek eleştirmişti. Ancak daha sonra Bağdat’taki Türkiye Büyükelçiliği, sözlerin yanlış yorumlandığını ve hedefin PKK ile bağlantılı gruplar olduğunu savunmuştu.

Şengal’de çok sayıda silahlı güç bulunuyor

Şengal’de şu anda şehir merkezinde Irak iç güvenlik polisi görev yaparken, çevre bölgelerde Irak ordusu, Haşdi Şabi, Şengal Direniş Birlikleri ve bazı bölgelerde Peşmerge güçleri bulunuyor. Bu çoklu güvenlik yapısı, bölgede güvenlik ve otorite tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Irak’ta sivillerde milyonlarca silah var

Irak İçişleri Bakanlığı’nın 2024 yılı tahminlerine göre, federal hükümetin kontrolündeki 15 vilayette sivillerin elinde 15 milyondan fazla silah bulunuyor.
Bu vilayetlerde yaklaşık 35 milyon kişi yaşıyor ve hesaplamalara göre ülkede yaklaşık her iki kişiye bir silah düşüyor.

Bakanlık, bu silahların büyük bölümünün geçmiş savaşlar sırasında ya da ticaret yoluyla edinildiğini belirtiyor. Hükümet ayrıca silah pazarlarını kapatmak ve internet üzerinden silah satışına yönelik reklamları yasaklamak için yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor.

“Yeni bir talimat gelmedi”

Sinune Nahiye Polisi Xalid Said ise yerel medyaya yaptığı açıklamada silahların kayıt altına alınması ve toplanmasına ilişkin kendilerine yeni bir resmî talimat ulaşmadığını söyledi.

Said, “Şu ana kadar kayıt ve silah toplama sürecinin devam etmesi yönünde bize ulaşmış bir karar yok. Resmî bir talimat gelirse halkımızı bilgilendireceğiz” dedi.