Entegrasyon sürecinde kritik eşik: Şam-Kürt görüşmesinden ne çıktı?
Şam’da Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Genel Komutanı Mazlum Abdi ve Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi (KDSÖY) Dış İlişkiler Sorumlusu İlham Ahmed arasında gerçekleştirilen görüşmenin ardından, entegrasyon sürecinin önündeki başlıklar yeniden gündeme geldi.
RûpelNews - Arap medyasında yer alan haber ve değerlendirmelere göre, görüşmede taraflar arasında bazı konularda ilerleme sağlanmasına rağmen SDG ile Şam yönetimi arasındaki temel anlaşmazlıklar henüz aşılmış değil. Özellikle Kürt tarafının siyasi, askeri ve idari alanlardaki taleplerinin sürecin en kritik başlıklarını oluşturduğu belirtiliyor.
Kürt tarafının öne çıkan talepleri
Arap basınında yer alan değerlendirmelere göre Kürt tarafının talepleri arasında öncelikle anayasal güvenceler bulunuyor. Kürtlerin kimliğinin, kültürel ve dilsel haklarının yeni Suriye anayasasında güvence altına alınması talep ediliyor.
Bunun yanı sıra Kürtçe eğitim, Kürtçe’nin kamu yaşamında kullanılması ve bölgede bulunan üniversitelerin geleceği de çözüm bekleyen başlıklar arasında gösteriliyor.
SDG’nin geleceği en kritik başlıklardan biri
Entegrasyon sürecinin en hassas başlıklarından birini SDG’nin geleceği oluşturuyor. Şam yönetimi, askeri yapıların devlet kurumları içinde bütünleştirilmesini isterken, Kürt tarafının entegrasyonun nasıl ve hangi koşullarda gerçekleştirileceği konusunda güvence talep ettiği belirtiliyor.
Arap medyasındaki bazı değerlendirmelerde, SDG’nin tamamen feshedilmesi konusunda Kürt tarafının henüz ikna olmadığı ve askeri yapıların kademeli biçimde devlet kurumlarına entegre edilmesini istediği aktarılıyor.
Askeri ve idari yapıların entegrasyonu
Taraflar arasındaki diğer önemli anlaşmazlık başlıkları arasında ağır silahların durumu, güvenlik güçlerinin yapısı, devlet kurumlarının devri ve sınır kapılarının kontrolü bulunuyor.
Suriyeli siyasi araştırmacı Ali Temmi’ye göre SDG’nin hükümete teslim etmediği ağır silahlar, devlet kurumlarının devredilmemesi ve sınır kapıları, entegrasyon sürecinin önündeki başlıca sorunlar arasında.
Yerinden edilenlerin dönüşü
Kürt tarafının gündemindeki bir diğer önemli konu ise savaş sırasında yerinden edilenlerin evlerine dönüşü.
Özellikle Serêkaniyê, Kobanî ve Rakka’dan yerinden edilenlerin geri dönüşü konusunda güvenlik ve idari sorunların bulunduğu belirtiliyor. Bu dosyanın yanı sıra bölgedeki hizmet, yönetim ve insani meselelerin de çözüm beklediği ifade ediliyor.
Görüşmeden somut sonuç çıkmadı
Şam yönetiminin resmi açıklaması, görüşmede 29 Ocak Anlaşması’nın uygulanmasının tamamlanması ve entegrasyon sürecinin ele alındığını belirtmekle sınırlı kaldı.
KDSÖY’nin Şam Temsilcisi Abdulkerim Ömer ise görüşmenin olumlu ve yapıcı bir atmosferde geçtiğini söyledi. Ancak Ömer, çözüm bekleyen bazı meselelerin bulunduğunu ve bunların aşılması için daha fazla diyaloğa ihtiyaç duyulduğunu da kabul etti.
Bu tablo, Şara-Abdi görüşmesinde diyalog kanallarının açık tutulduğunu ancak entegrasyonun önündeki kritik başlıklarda henüz nihai bir uzlaşmaya varılmadığını gösteriyor.
Önümüzdeki süreçte anayasal güvenceler, SDG’nin geleceği, Kürtçe eğitim, güvenlik yapılarının entegrasyonu ve yerinden edilenlerin dönüşü gibi başlıkların müzakerenin seyrini belirlemesi bekleniyor.
