Şerê li ser Libnanê di navbera alozîyên qadê û perçebûna siyasî de!

17 adar 2026 11:14

Bi berdewamiya şerê navbera Libnan û Îsraîlê re, tundiya rûbirûbûnê di bin siya alozîyên qadî û siyasî yên tevlihev de zêde dibe. Di heman demê de, başûrê Libnanê di bin barê bombebaran û wêrankirinê de dinalîne, û qeyranên mirovî bi koçberkirina xelkê re girantir dibin. Li aliyê din, dabeşbûna siyasî ya navxweyî kûrtir dibe, di dema ku hewildanên navdewletî heta niha nekarîne agirbestekê ferz bikin an bigihîjin çareseriyekê ku dawî li vê şerê berdewam bîne.

Şerê li ser Libnanê di navbera alozîyên qadê û perçebûna siyasî de!

RûpelNews - Di vê çarçoveyê de, rojnamevan û şirovekarê siyasî Xelîl Nesrallah ji bo malpera "RûpelNews" xwendinekê ji bo rûdanên şer, armanc û bandorên wê li ser rastiya Libnan û herêmê pêşkêş dike.

Nesrallah wiha dibîne: "Armanca bingehîn a tiştê ku diqewime, parastina Libnan û gelê wê ye, piştî nêzîkî panzdeh mehên dagirkerî, koçberkirin û êrîşan, ku bûne sedema şehîdbûna nêzîkî 500 welatiyan. Her wiha zêdetirî 12 hezar binpêkirinên asmanî, bejayî û deryayî hatine tomar kirin, ligel operasyonên revandinê."

Ew balê dikişîne ser ku: "Dema bersivdayînê, ya ku piştî destpêkirina şerê Amerîka li dijî Îranê hat, derfetek çêkir di bin siya belavbûna hêza Îsraîlê û mijûlbûna wê di çend eniyan de. Her wiha ew amaje bi rûyê olî di vî şerî de dike ku girêdayî kuştina Elî Xaminêyî ye, wekî merciyekî olî ji bo Hizbullayê, û diyar dike ku tiştê îro diqewime şerekî eniyê yê zelal e di navbera her du aliyan de."

Rastiya siyasî ya Libnanê: Perçebûneke kûr ku bi şer re zêdetir bû

Derbarê rastiya siyasî ya Libnanê de, Nesrallah zelal dike ku: "Rewşa perçebûn û belavbûnê ne encama şerê niha ye, lê rehên wê vedigerin berî hingê, lê piştî biryara hikûmetê ya di 5'ê Tebaxê de ku wekî 'derveyî peymanê' hat dîtin, bêtir diyar bû."

Ew lê zêde dike ku: "Dîmena siyasî ya niha dihat hêvîkirin, bi taybetî di bin siya helwestên hin hêzên hikûmetê de ku nekarîn êrîşan rawestînin, di dema ku hewildanên xwe tenê danîn ser mijara çekên Hizbullayê."

Nebûna asoyên navdewletî: Mercên dijber agirbestê asteng dikin

Li ser asta hewildanên navdewletî ji bo rawestandina şer, Nesrallah tekez dike ku: "Heta niha tu nîşanên cidî ji bo nêzîkbûna agirbestê nîn in, ji ber ku her aliyek li ser mercên xwe radiweste. Hizbulla rawestandina êrîşan, vekişîna Îsraîlê, azadkirina esîran, vegera koçberan û avakirina bajêr wekî mercên sereke datîne. Di heman demê de, Îsraîl asta rûbirûbûnê bilind dike bi rêgirtina li vegera rûniştvanan û redkirina vekişînê, belku hewl dide bêtir axa Libnanê dagir bike."

Di navbera dagirkeriya bejayî û destpêşxeriyên danûstandinê de

Derbarê destpêşxeriyên hatine pêşnişarkirin, Nesrallah dibêje ku: "Pêşniyara Serokkomar Cozêf Ewn (Joseph Aoun) ji bo danûstandina rasterast bi Îsraîlê re ji aliyê Îsraîlê ve hat redkirin, û her wiha ji aliyê Berxwedanê (Muqaweme) li Libnanê jî nayê qebûlkirin. Ew dibîne ku helwesta Serokê Parlamentoyê Nebîh Berrî xwendineke rastîn e ku armanc jê ne derbasbûna 'Peymana sala 2024'an' e."

Nesrallah di dawiyê de balê dikişîne ser nîqaşên navxweyî yên Îsraîlê derbarê dagirkeriya bejayî de û dibêje: "Hişyarî hene ku dagirkeriyeke berfireh a Libnanê bibe sedema dubarebûna ezmûna 'çirava Libnanê' (the Lebanese swamp). Ev tirs vedigere dîroka şerê sala 1978 û 1982'an, ku bû sedema peydabûna tevgerên berxwedanê yên ku derbên giran li hêzên Îsraîlê dan heta rizgarkirina sala 2000'î."

Wusa diyar dibe ku şerê navbera Libnan û Îsraîlê hîn li ber hemû îhtîmalan vekirî ye, di bin siya nebûna çareseriyeke nêzîk de. Di navbera alozîyên qadê û hesabên herêmî de, dîmen bi geşedanên ku dibe ku nexşeya hêzê li herêmê biguherînin ve girêdayî dimîne, di dema ku gelê Libnanê careke din baca şerekî dide ku sînorên welatê wan derbas dike.