Îdia: Qanûna çarçoveyê ji ber 'qedexeya siyasî ji bo Demirtaş' asê bûye

RûpelNews - Tê îdiakirin ku pêşnûmaya qanûna çarçoveyê ya li ser pêvajoya aştiyê, ku dihat payîn bikeve rojeva Parlamentoya Tirkiyeyê, ji ber cudahiyên nêrînan ên berdewam di navbera partiya desthilatdar û DEM Partiyê de, hêj pêşkêşî Serokê Parlamentoyê nehatiye kirin.

Li gorî agahiyên ji pişt perdê, yek ji xalên sereke yên nakokiyê yên derbarê pêşnûmeyê de, xala "qedexeya siyasî" ye ku tê plankirin li ser siyasetmedarên ku niha di girtîgehê de ne, di nav de hevserokê berê yê HDPê Selahattîn Demirtaş û hin kesayetiyên ku ji Ewropayê vedigerin Tirkiyeyê, were sepandin. Tê ragihandin ku, eger cudahiyên di navbera partiyan de werin çareserkirin, dibe ku pêşnûmeya qanûnê roja Duşemê ji Serokê Parlamentoyê re were pêşkêşkirin.

Îdiaya "qedexeya siyasî"

Cîgirê Serokê Partiya Pêşerojê Ayhan Sefer Ustun, di bernameya "Ankara Zamanş" de ku li ser Ilke TV tê weşandin, hin agahiyên balkêş ên ji pişt perdê derbarê danûstandinên pêşnûmeya çarçoveyê de parve kirin.

Ustun îdia kir ku, li gorî agahiyên wî, serbestberdana hin kesên ku demeke dirêj e di girtîgehê de ne, li gorî biryarên Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê û Dadgeha Destûrî di rojevê de bû; lêbelê, wî îdia kir ku hikûmet li ser bendekê disekine ku dê rê li ber vegera van kesan a siyaseta çalak bigire.

Di vê çarçoveyê de, Ustun îdia kir ku her çend berdaniya kesayetên wekî Selahattîn Demirtaş mimkun be jî, li ser sînordarkirina vê yekê bi şertê "mîna qedexeyeke siyasî" nîqaş hebû. Wî destnîşan kir ku DEM Partî li dijî vê pêşniyarê derketiye û diyar kir ku bertekên wekî "Em çawa dikarin bi tiştekî wiha razî bibin?" hebûn.

"Pêvajo piştî daxwaza Bahçelî lez bûye"

Ayhan Sefer Ustun diyar kir ku, li gorî agahiyên herî dawî yên ji pişt perdê, amadekariyên ji bo pêşnûmeqanûnê piştî daxwaza Serokê MHPê Devlet Bahçelî dîsa lez girtine, lê pêvajo ji ber xala navborî rawestiyaye.

Ustun destnîşan kir ku, eger ev xala heyî ya tengaviyê were çareserkirin, dibe ku pêşnûmeqanûn vê hefteyê an jî roja Duşemê pêşkêşî Serokatiya Parlamentoyê were kirin.

Di pêşnûmeyê de çi bend hene?

Li gorî agahiyên ku hatine bidestxistin, armanca pêşnûmeqanûna çarçoveyê, di qonaxa yekem de, ew e ku bingeha yasayî ji bo vegera wan endamên PKKê yên ku çekên xwe danîne û wekî kesên ku tevlî tu çalakiyeke sûc nebûne hatine nirxandin, bo Tirkiyeyê ava bike.

Di qonaxên paşîn ên pêvajoyê de, tê plankirin ku bendên têkildarî vegera endamên rêxistinê yên ku niha li Ewropayê ne, bên cîbicîkirin.

Tê ragihandin ku, piştî derxistina pêşnûmeyê, ji bo şopandina pêkanîna wê, mekanîzmayeke koordînasyonê ya ku tê de nûnerên partiyên siyasî yên xwedî komên parlamenteriyê di Parlamentoyê de, ligel komîsyonên cuda, cih digirin, tê plankirin. Her çend armanca van saziyan şopandina pêvajoyê û amadekirina raporan be jî, tê diyarkirin ku tê plankirin ku bendên di bin qanûnê de ji bo heyameke herî zêde ya salekê bên sepandin.

Nerazîbûnên DEM Partiyê berdewam dikin

Li gorî raporeke Ajansa Mezopotamyayê (MA), cudahiyên nêrînan di navbera hikûmetê û DEM Partiyê de derbarê naveroka pêşnûmaya metnê de berdewam dikin.

Di raporê de tê îdiakirin ku hin xalên ku li gorî agahiyan li Îmraliyê li ser hatibû lihevkirin, paşê hem ji aliyê konsept û hem jî ji aliyê naverokê ve hatine guhertin, di heman demê de hin bend jî li şûna ku bi nivîskî werin parvekirin, bi devkî hatine ragihandin.

Hat ragihandin ku DEM Partî nêrîna xwe anî ziman ku guhertina nivîsê bi awayekî yekalî berî ku pêşkêşî Parlementoyê were kirin, dê ji bo pêvajoyê zerardar be.

Hemû çav li salnameya Parlamentoyê ne

Li gorî raporên pişt perdê, eger nakokiyên dawî yên di navbera hikûmet û DEM Partî de werin çareserkirin, tê payîn ku pêşnûmaya çarçoveyê hefteya bê pêşkêşî Serokatiya Parlamentoyê were kirin.

Tê plankirin ku pêşnûme pêşî li komîteya têkildar a Parlamentoyê were nîqaşkirin, berî ku were pêşkêşî Civata Giştî. Her çend armanc ew e ku pêşnûme bi piştgiriya AK Partî û MHPê were pesendkirin jî, tê diyar kirin ku tê payîn partiyên din ên siyasî jî beşdarî pêvajoya lihevkirinê bibin.