Ji danûstandinên Şam û kurdan çi derket?
RûpelNews - Li gorî nûçe û analîzên di medyaya erebî de, her çend di danûstandinan de li ser hin mijaran hin pêşketin çêbûbe jî, nakokiyên bingehîn ên di navbera HSD û rêveberiya Şamê de hêj nehatine çareserkirin. Bi taybetî, tê destnîşankirin ku daxwazên kurdan di warên siyasî, leşkerî û îdarî de mijarên herî krîtîk ên di pêvajoyê de pêk tînin.
Daxwazên sereke yên aliyê kurd
Li gorî analîzên di çapemeniya erebî de, daxwazên kurdan di serî de li ser garantiyên destûrî hûr dibin. Ew daxwaz dikin ku nasnameya kurdî, her wiha mafên wan ên çandî û zimanî, di destûra nû ya Sûriyê de bên bicîkirin.
Wekî din, perwerdehiya bi zimanê kurdî, bikaranîna zimanê kurdî di jiyana giştî de û paşeroja zanîngehên herêmê jî wekî mijarên ku li benda çareseriyê ne tên destnîşankirin.
Pêşeroja HSDê yek ji mijarên herî krîtîk e
Pêşeroja HSDê yek ji aliyên herî hestiyar ên pêvajoya entegrasyonê ye. Digel ku rêveberiya Şamê li yekkirina hêza leşkerî di nav saziyên dewletê de digere, tê ragihandin ku kurd daxwaza garantiyan dike ka ev entegrasyon dê çawa û di bin çi şertan de pêk were.
Hin analîzên di medyaya erebî de destnîşan dikin ku kurd heta niha derbarê hilweşandina tam a HSDê de qanih nebûye û banga entegrasyona gav bi gav a hebûna leşkerî di nav saziyên dewletê de dike.
Entegrasyona hebûna leşkerî û îdarî
Xalên din ên sereke yên nakokiyê di navbera aliyan de statuya çekên giran, he hêzên ewlehiyê, radestkirina saziyên dewletê û kontrola derbasgehên sînorî hene.
Li gorî lêkolînerê siyasî yê Sûrî Elî Temmî, çekên giran ên ku HSDê radestî hikûmetê nekirine, neserkeftina radestkirina saziyên dewletê û mijara deriyên sînor, di nav astengiyên sereke yên li pêşiya pêvajoya entegrasyonê de ne.
Vegera koçberan
Mijareke din a sereke di rojeva aliyê kurd de vegera kesên ku di dema şer de ji malên xwe koçber bûne ye.
Tê destnîşankirin ku astengiyên ewlehî û îdarî hene, bi taybetî derbarê vegera kesên ku ji Serêkaniyê, Kobanî û Reqayê koçber bûne. Ji bilî vê mijarê, tê gotin ku mijarên têkildarî xizmetguzarî, rêveberî û pirsgirêkên mirovî yên li herêmê jî li benda çareseriyê ne.
Ji civînê ti encameke berbiçav derneket
Daxuyaniya fermî ya rêveberiya Şamê tenê bi wê yekê hat sînordarkirin ku diyar kir civînê li ser temamkirina pêkanîna Peymana 29ê Rêbendanê û pêvajoya entegrasyonê sekinîye.
Nûnerê Rêveberiya Xweser li Şamê, Abdulkerîm Omer, ji medyaya erebî re diyar kir ku civîn di atmosfereke erênî û avaker de pêk hatiye. Lêbelê, Omer her wiha qebûl kir ku hîn jî hin mijarên ku li benda çareseriyê ne hene û ji bo derbaskirina wan pêdivî bi diyalogeke zêdetir heye.
Ev rewş nîşan dide ku, her çend di dema hevdîtina Şara-Abdî û Ehmed de kanalên diyalogê vekirî man jî, hîn li ser mijarên krîtîk ên ku li pêşiya entegrasyonê asteng in, ti lihevkirineke dawî nehatiye bidestxistin.
Di dema pêş de, tê payîn ku mijarên wekî garantiyên destûrî, paşeroja HSDê, perwerdehiya bi zimanê kurdî, yekkirina saziyên ewlehiyê û vegera koçberan, dê teşe bide rêya danûstandinan.