Gotinên Cengîz Çandar rastî bertekên tund hat

RûpelNews - Parlamenterê DEM Partiyê yê Amedê Cengiz Çandar, derbarê yasaya çarçoveyê ya ku di çarçoveya pêvajoya çareseriyê de hatibû pêşkêşkirin, daxuyaniyên ku bûn sedema nîqaşan dan.

Gotinên Çandar "Rêberê rêxistinê razî ye, rêveberên wê jî razî ne. Îcar pirsgirêka we çi ye? Heke hûn jê hez nakin, çiya li benda we ne. Kerem bikin, herin wir; çi dikin bikin" bûn sedema bertekan.

Karabulut: Kurd ne mecbûr in ku derkevin sere çiyayan

Parêzer Abdurrahman Karabulut di peyameke xwe ya li ser hesabê xwe yê Xê de bertek nîşanî gotinên Çandar da.

Karabulut bal kişand ser wê yekê ku kurd di wê mijara ku wekî "pirsgirêka Kurd" tê pênasekirin de aktorên sereke ne; wî diyar kir ku gotina "heke hûn jê hez nakin herin çiyayan" ji bo kurdekî ku ji pêvajoyê nerehet e, ne pirsiyarkirina siyaset an yasayê, belkî pirsiyarkirina îrade û mafê axaftinê yê kurdan e.

Karabulut di peyama xwe de ev tişt anîn ziman:

“Kurd aliyên sereke yên mijara ku wekî ‘pirsgirêka Kurd’ tê zanîn in. Lewma, gotina ‘eger te naxwaze, here çiyê’ ji bo kurdekî ku ji pêvajoyê ne razî ye, ne mijareke pirsîna siyaset an yasayê ye; belkî pirsîna îrade û mafê dengderbirîna kurdan e. Kurdek dikare bi awayekî pir mafdar ji te bipirse: ‘Ez di vê mijarê de xwedî maf û berjewendî me, ji ber ku ez Kurd im. Ev yek te çawa eleqedar dike?’ Kêmkirina daxwazên demokratîk û yasayî yên Kurdan bo dilemayeke bi awayê ‘an vê qebûl bike an jî here çiyê’, tenê dubarekirina bi zimanekî cuda wê zîhniyeta dewletparêz e ku bi salan e tê rexnekirin. Kurd ne mecbûr in herin çiyê; mafê wan heye ku wekî welatiyên wekhev di Parlamentoyê de, di nava pergala yasayî de û di siyaseta demokratîk de xwedî gotin bin. Mafê kesî nîne ku ji Kurdan re bibêje ‘an bêdeng bimînin an jî çekan hildin’.”

Yuksel Avşar bertek nîşanî Çandar da

Nivîskar Yuksel Avşar jî bi vegotina gotinên Çandar, berteka xwe anî ziman.

Avşar di parvekirina xwe de, gotina Çandar a "Heke hûn jê hez nakin, çiya li benda we ne" anî ziman û got: "Te pir tund nêzîkî mijarê bû."

Enes Atila Pay: Ev yek mirovan ji pêvajoyê dûr dixe

Çalakvanê Kurd Enes Atila Pay jî bertek nîşanî gotinên Çandar da.

Pay diyar kir ku gotina "çiya li benda we ne" ji bo kesên ku derbarê pêvajoyê de guman, nerazîbûn an rexneyên wan hene, ti feydeyekê nade; berevajî vê yekê, ew tenê dibe sedem ku ew kesên ku mirov hewl dide wan razî bike, hîn zêdetir ji pêvajoyê dûr bikevin.

Bertek ji aliyê AK Partiyê ve jî hat nîşandan

Di vê navberê de, daxuyaniyên Cengiz Çandar ê ji DEM Partiyê, di nava AK Partiyê de jî bûn sedema bertekan.

Şamil Tayyar, endamê berê yê Lijneya Rêveberiya Navendî (MKYK) ya Partiya AKyê, di peyameke medyaya civakî de ku gotinên Çandar vedigot, diyar kir ku ew gotin "provokatîf" bûn û "bêhna provokasyoneke mezin jê dihat."

Tayyar bi îdiaya ku Partiya DEMê bi giştî "zimanekî dabeşker" bi kar tîne, wiha got:

"Ez bawer dikim ku dê sûdmend be eger agahdarkirin (brîfîng) tenê ji bo nûnerên du saziyan bên sînorkirin yek li Kompleksa Serokomariyê û ya din jî li TBMMê [Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]. Wekî din, metirsiya têkçûna pêvajoyê zêde dibe û berdêla wê ya siyasî dê giran be."

Çandar her wiha wekî kesayetiyeke pêşeng a kampanyaya "Kêm e, lê Belê" tê naskirin; kampanyayeke ku di dema referanduma destûra bingehîn a 12ê Îlona 2010an de ji aliyê derdorên lîberal ve hatibû pêşxistin.

Cengiz Çandar çi gotibû?

Çandar di axaftineke xwe ya ji bo Medyascopeê de, dema ku behsa rexneyên derbarê pêvajoya çareseriyê de dikir, van tiştan anî ziman:

"Hûn li dijî çi derdikevin? Bi rastî çi diqewime? Ji aliyê kampa neteweperestên Tirk ve li dijî vê yekê îtirazeke bêwate heye—ku îdia dikin 'welat tê dabeşkirin'—lê ev îdia ti têkiliya xwe bi naveroka yasayê an jî rewşa rastîn re nîne. Her wiha bertekên hin derdorên rewşenbîrên Kurd û Tirk jî hene ku dipirsin: 'Ev çi cure tiştek e? Yanî, Kurdan—bi rastî *ew*—çi bi dest xistin? Gelo ev kar bi vî awayî tê kirin?'...

Li vir binêre hevalê min: ev rêkûpêkkirineke yasayî ye ji bo feshkirina rêxistinekê. Rêberê rêxistinê dibêje 'em razî ne' û rêveberên wê jî dibêjin 'em razî ne'. Êdî pirsgirêka we çi ye? Eger hûn jê hez nakin, çiya li benda we ne. Fermo, herin wir û çi dixwazin bikin, bikin."