Almanya li dijî radîkalbûnê tedbîran digire

RûpelNews - Wezîra Federal a Karûbarên Malbatê Karin Prien plan dike ku piştî êrîşa ku li dora çalakiya Roja Kolana Christopher li Berlînê qewimî, ji bo hewldanên têkoşîna li dijî radîkalkirinê derfetên zêde bide eyaletên federal.

Wezîra ji CDUyê diyar kir ku pênc milyon euro ji bernameya piştgiriyê ya federal a bi navê 'Demokratie leben!', ku hê ji bo ti mebesteke din nehatibû veqetandin, dikare ji bo projeyên têkoşîna li dijî radîkalkirinê were bikaranîn.

Prien destnîşan kir ku êrîşa Berlînê vekolîna bernameyên ku armanca wan pêşîlêgirtina tundrewiyê ye, pêwîst kiriye. Çarçoveya nû dê bi taybetî li ser dûrxistina kesên radîkalkirî ji îdeolojiyên tundrew bisekine.

Wezîrê ragihand ku ew ê li ser mijarê bi hikûmetên eyaletan, rêxistinên civaka sivîl û civakên Misilman re gotûbêj bike.

Bernameya "Demokratie leben!" dê ji nû ve were sererastkirin

Hikûmeta federal cara yekem di sala 2014an de bernameya "Demokratie leben!" da destpêkirin. Bername ji bo însiyatîfên ku piştgiriyê didin piralîbûn û demokrasiyê û li dijî tundrewiyê têdikoşin, fînansmanê peyda dike.

Prien berê ragihandibû ku dê bername were nûjenkirin û dê zêdetir giranî li ser têkoşîna li dijî Îslamîzmê were danîn.

Lêbelê, daxuyaniya Wezîr ku dibêje, di pêşerojê de, tenê "piştgiriya pirrengiyê" dê ji bo fînansekirina projeyekê nebe bingehek bes, ji aliyê civaka LGBTI+ ve bûye sedema rexneyan.

Rêxistinên civaka sivîl amaje dikin ku piştî hikûmeta federal, ku ji Yekîtiya Demokrat a Xiristiyan, Yekîtiya Civaka Xiristiyan û SPD pêk tê, plana çalakiyê ya "Queer leben" a ku di dema rêveberiya berê de hatibû amadekirin, bi dawî anî, di xizmetên şêwirmendiyê de kêmkirin çêbûne.

Rexneyên Partiya Kesk û Partiya Çep

Cîgira Serokê koma parlamenî ya Partiya Kesk a li Bundestagê Misbah Khan, got ku dabînkirina fona zêde ji bo bernameyên deradîkalîzasyonê, di prensîbê de, hem rast e hem jî pêwîst e.

Lêbelê, Khan lê zêde kir ku dema ku pênc milyon euro ber bi qadekê ve tên arastekirin, nepejirandî ye ku rêxistinên damezrandî yên piştgirê demokrasiyê bikevin nav nediyariyê, werin ji nû ve avakirin an jî ji aliyê darayî ve werin lawazkirin.

Maik Brückner, berdevkê Partiya Çepê yê ji bo polîtîkayên LGBT+ li Bundestagê, her wiha bang kir ku projeyên di bin bernameya "Demokratie leben!" de yên ku li dijî cihêkariyê, hestên dij LGBT+ û tundrewiya dij demokratîk têdikoşin, bi awayekî mayînde werin misogerkirin û berfirehkirin.

Brückner îdia kir ku niyeta Prien ew bû ku pênc milyon euro ji bernameya piştgiriyê ya heyî vekişîne.

Lêbelê, Wezareta Federal a Karûbarên Malbatê ragihand ku fon dê ji tu projeyekê neyên kêmkirin. Berdevkê wezaretê diyar kir ku fonên navborî hêj ji aliyê tu projeyekê ve nehatine xwestin û heger neyên bikaranîn dê di dawiya salê de biqedin.

Prien: Bername dikarin serkeftî bin

Bernameyên deradîkalîzasyonê armanc dikin ku bi rêya xizmetên şêwirmendiyê yên berfireh, ciwanên ku nêrînên tundrew pejirandine ji van fikran dûr bixin.

Prien got ku nirxandinên zanistî yên bernameyan nîşan dane ku însiyatîfên wiha dikarin serkeftî bin.

Lêbelê, Wezîr, bi amajekirina bi gumanbarê êrîşa Berlînê, qebûl kir ku bernameyên wiha belkî ji bo kesên ku radîkalkirina wan gihîştiye qonaxeke pir pêşketî, ne dê nêzîkatiyeke guncaw bin.

Di êrîşa CSDyê ya li Berlînê de jinekê jiyana xwe ji dest da û 31 kes jî birîndar bûn. Hat ragihandin ku rewşa hinek ji birîndaran krîtîk bû.

Gumanbarê 21 salî, ku berê ji aliyê polîsan ve dihat nasîn û li gorî agahiyan pêwendiyên wî bi derdorên Îslamîst re hebûn, roja piştî êrîşê li kompleksa baxçeyên hobîyê ya li navçeya Spandau ya Berlînê hate dîtin. Gumanbar di dema operasyona girtinê de ji aliyê polîsan ve hate gulebarankirin û kuştin. (Tagesschau/dpa)