Trump'ın kaldıracağını açıkladığı Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımları nedir?

RûpelNews - ABD Başkanı Donald Trump, AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi.

İki liderin görüşmesinin ardından gazetecilerin CAATSA yaptırımlarına ilişkin sorusunu yanıtlayan Trump, "CAATSA yaptırımlarını kaldıracağız. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz." ifadelerini kullandı.

Trump'ın açıklaması, Türkiye'ye 2020 yılından bu yana uygulanan yaptırımların geleceğini yeniden gündeme taşıdı.

CAATSA yaptırımları nedir?

CAATSA, İngilizce "Countering America's Adversaries Through Sanctions Act" (Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası) ifadesinin kısaltmasıdır.

2 Ağustos 2017'de yürürlüğe giren yasa; ABD'nin ulusal güvenliğine tehdit olarak gördüğü Rusya, İran ve Kuzey Kore ile savunma ve istihbarat alanlarında önemli düzeyde ticari ilişki kuran kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını öngörüyor.

Türkiye neden yaptırıma uğradı?

Medyascope'ın derlediği habere göre, ABD, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından Ankara'yı F-35 savaş uçağı programından çıkardı ve CAATSA yaptırımlarını uygulamaya başladı.

Habere göre dönemin ABD Başkanı Donald Trump, S-400 alımının ardından yaptırımların hemen uygulanmasını engellemiş ancak başkanlık seçimleri öncesinde artan siyasi baskılar nedeniyle Aralık 2020'de yaptırımları onaylamıştı. CAATSA yaptırımları ise halen yürürlükte bulunuyor.

Yaptırımların hukuki dayanağı ne?

CAATSA'nın 231. maddesi, Rusya Federasyonu'nun savunma veya istihbarat sektörleriyle ya da bunlar adına faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlarla önemli düzeyde işlem yapan kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını öngörüyor.

ABD yönetimi, Türkiye'nin S-400 alımını bu madde kapsamında değerlendirdi.

Yasanın 235. maddesi ise ABD başkanına uygulanabilecek 12 yaptırım seçeneği sunuyor. Başkanın bu seçeneklerden en az beşini uygulaması gerekiyor.

CAATSA kapsamında uygulanabilecek yaptırımlar

Yasaya göre uygulanabilecek yaptırımlar şunlar:

• İhracat ve İthalat Bankası desteklerinin kesilmesi,

• ABD'den mal ve teknoloji ihracat lisansı verilmemesi,

• ABD mali kuruluşlarından kredi sağlanmasının engellenmesi,

• Uluslararası finans kuruluşlarından kredi verilmemesi,

• ABD Merkez Bankası sistemiyle belirli finansal işlemlerin yasaklanması,

• ABD kamu kurumlarıyla ihale ve sözleşme yapılmasının engellenmesi,

• Döviz işlemlerinin yasaklanması,

• Bankalar arası ödeme ve kredi transferlerinin sınırlandırılması,

• ABD'de gayrimenkul edinilmesinin yasaklanması,

• ABD kişi ve kurumlarıyla sermaye ve borç işlemlerinin yasaklanması,

• ABD'ye giriş yasağı getirilmesi,

•  Yaptırım kapsamındaki üst düzey yöneticilere de benzer yaptırımlar uygulanması.

Türkiye'de kimler yaptırım listesine alındı?

CAATSA kapsamında yaptırım uygulanan kişi ve kurumlar şunlar oldu:

•             Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB),

•             Dönemin SSB Başkanı İsmail Demir,

•             SSB Başkan Yardımcısı Faruk Yiğit,

•             Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanı Serhat Gençoğlu,

•             SSB Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanlığı Grup Müdürü Mustafa Alper Deniz.

Yaptırımlar kapsamında SSB'nin ABD'den ekipman ve teknoloji ihracat lisansı alması engellenirken, uluslararası finans kuruluşlarının kredilerinden yararlanması da sınırlandırıldı. Ayrıca yaptırım listesinde yer alan isimlere ABD'ye giriş yasağı getirildi.