Kürt sinemacıya ABD’de 8 ay zorla besleme uygulandı
RûpelNews - ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Biriminin (ICE) Teksas’taki bir merkezinde tutulan 40 yaşındaki Gabar Choli, yaşadıklarını ilk kez The Guardian’a anlattı.
Mahkeme kayıtları ve uzman görüşlerini inceleyen gazetenin araştırmasına göre Choli, Mayıs 2025’in sonundan Kanada’ya gönderildiği 6 Ocak 2026’ya kadar aralıklarla zorla beslendi. The Guardian, bunun ICE gözetiminde belgelenen en uzun zorla besleme vakalarından biri olabileceğini belirtti.
Kürt bağımsızlığını savunan bir sinemacı ve aktivist olan Choli, 2007’de İran’dan Kanada’ya gitmiş ve Vancouver’da yaşamaya başlamıştı. Kanada’da siyasi faaliyetleri nedeniyle tehdit edildiğini söyleyen Choli, 2022’de ABD’ye geçerek iltica başvurusunda bulundu.
Choli’nin iltica talebi 2024’te reddedildi ancak İran’a sınır dışı edilmesine karşı koruma kararı verildi. Los Angeles’ta çalışma izniyle yaşayan ve düzenli ICE kontrollerine katılan Choli, 25 Şubat 2025’teki kontrol sırasında gözaltına alındı.
Açlık grevine başladı
Önce California’daki Desert View Annex göçmen gözaltı merkezine götürülen Choli, tutulma koşullarını ve göçmenlik dosyasındaki belirsizliği protesto etmek amacıyla 24 Mart’ta açlık grevine başladı.
Choli, mahkemeye sunduğu beyanında intihar etmeye çalışmadığını, açlık grevini kötü muameleye karşı kullanabileceği tek protesto yöntemi olarak gördüğünü belirtti.
Daha sonra daha kapsamlı sağlık hizmeti sağlanması gerekçesiyle Teksas’taki Port Isabel göçmen gözaltı merkezine sevk edilen Choli, burada tıbbi gözetim altında tek kişilik bir hücreye yerleştirildi.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı ve ICE, 23 Mayıs 2025’te federal mahkemeden Choli’ye zorunlu tıbbi müdahalede bulunulması için izin istedi. Dava kayıtları, başvurunun Teksas Güney Bölgesi Federal Mahkemesinde Yargıç Rolando Olvera tarafından ele alındığını gösteriyor.
Olvera, bir gün sonra Choli dinlenmeden zorla besleme kararı verdi. Sekiz aya yaklaşan süreçte avukatı bulunmayan Choli’nin kendisine avukat atanması yönündeki talebi de reddedildi. Yargıç, işlemlerin sürdürülmesine ilişkin kararları daha sonra birkaç kez uzattı.
Burnundan midesine sonda indirildi
Choli’nin anlatımına göre gardiyanlar ellerini ve ayaklarını tutarak kendisini yatağa sabitledi. Sağlık çalışanları ise burnundan yemek borusuna ve midesine uzanan bir sonda aracılığıyla sıvı gıda verdi. İşlemin bazı dönemlerde günde iki kez tekrarlandığı belirtildi.
Choli, sonda yerleştirilirken burnunun iç kısmının yaralandığını ve işlemlerin ardından kanama yaşadığını söyledi. Ayrıca bir işlem sırasında sondanın yanlışlıkla akciğerine yönlendirildiğini öne sürdü.
Mahkeme kayıtları Choli’de sinüs şişmesi, yemek borusu hasarı ve mide sorunları meydana geldiğini doğruluyor. Ancak belgelerin önemli bir bölümü kamuya kapalı olduğu ve ilgili sağlık çalışanları açıklama yapmadığı için Choli’nin aktardığı bazı ayrıntılar bağımsız olarak doğrulanamadı.
Choli, zorla besleme sürecinin kendisini fiziksel ve psikolojik olarak ağır biçimde etkilediğini belirterek, “Beni zihinsel olarak kırdı” dedi.
ICE uygulamayı savundu
ICE’nin bağlı olduğu ABD İç Güvenlik Bakanlığı, Choli’nin özel durumuyla ilgili soruları yanıtlamadı. Bakanlık adına yapılan genel açıklamada, kişilerin uygun durumlarda tıbbi tedaviyi reddetme hakkına saygı gösterildiği savunuldu.
Açıklamada, ölüm veya kalıcı hasar riskinin ortaya çıkması ya da başka önemli hukuki ve operasyonel gerekçelerin bulunması durumunda mahkemeden zorunlu tıbbi müdahale izni istenebileceği belirtildi. İşlemlerin yalnızca hukuki yetkiye dayanılarak ve sağlık çalışanlarının gözetiminde gerçekleştirildiği ileri sürüldü.
ICE’nin mahkemeye sunduğu belgelerde ise Choli’nin açlık grevinin merkezin “güvenliği ve düzeni” açısından tehdit oluşturduğu ve göçmenlik sistemini etkilemeyi amaçladığı iddia edildi.
Tıp ve insan hakları uzmanları bu gerekçelere karşı çıktı. Columbia Üniversitesi Tıp Merkezinden Dr. Chanelle Diaz, Choli’ye yapılan müdahalenin işkence niteliği taşıyabileceğini söyledi. Physicians for Human Rights uzmanı Dr. Parveen Parmar da akli dengesi yerinde olan bir kişinin tedaviyi reddetme hakkı bulunduğuna dikkat çekti.
The Guardian’ın ulaştığı İç Güvenlik Bakanlığı kaynaklarına göre ICE, Ocak 2025 ile 4 Ağustos 2026 arasında açlık grevi yapan 18 kişi için zorunlu tıbbi müdahale kararı aldı. Ancak bu kararların kaçında zorla besleme işleminin fiilen uygulandığı açıklanmadı.
Choli, 6 Ocak 2026’da Kanada’ya gönderilerek burada yaşayan kardeşleriyle bir araya geldi. Uzun süre sonra yeniden katı gıda tüketmeye başladığını anlatan Choli, yaşadığı fiziksel ve psikolojik sorunların devam ettiğini söyledi.