ÖZEL- Kürdistan sebze ve meyvelerinin Türkiye’ye girişine neden izin verilmiyor?

RûpelNews - Özellikle İran savaşıyla birlikte petrol ve gübre fiyatlarında yaşanan artışların, Türkiye’de sebze ve meyve fiyatlarının yükselmesini de beraberinde getirdiği ifade ediliyor. Kürdistan Bölgesi’nde yetiştirilen organik ve uygun fiyatlı sebze ve meyveler, başta Arap ülkeleri olmak üzere dünyanın birçok ülkesine ihraç ediliyor.

RûpelNews muhabiri Hasan Kösen’e konuyla ilgili açıklamalarda bulunan iş insanı Seyid Genç, Kürdistan Bölgesi’nde üretilen sebze ve meyvelerin Türkiye pazarına giriş sürecinde yaşanan engelleri anlattı.

Genç, gerekli izin ve kolaylığın sağlanması durumunda, Kürdistan Bölgesi sebze ve meyvelerinin Türkiye pazarına girmesiyle birlikte hem fiyatların düşeceğini hem de tüketicilerin daha organik ürünlere daha uygun fiyatlarla ulaşabileceğini vurguladı.

"Gıda güvenliği sorunlarının farkındayız"

Türkiye’de son dönemde gıda üretiminde kullanılan farklı gübreleme sistemlerinin gıda güvenliği tartışmalarını beraberinde getirdiğini belirten Genç, bu duruma dikkat çektiklerini söyledi.

Kürdistan Bölgesi çiftçileri tarafından doğal gübrelerle üretilen sebze ve meyveleri Türkiye pazarına sunmak istediklerini ifade eden Genç, bu kapsamda Irak’ın Tarım Bakanlığı’ndan gerekli yetki belgelerini aldıklarını ve ürün tonajlarının da resmi olarak belirlendiğini kaydederek, Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı’na da gerekli başvuruları yaptıklarını dile getirdi.

"Tüm belgeleri eksiksiz sunduk"

İthalat sürecine ilişkin bilgi veren Genç, şirket olarak gerekli tüm evrakları eksiksiz şekilde hazırladıklarını ve başvuruda bulunduklarını ifade etti.
Süreçte gıda güvenliği kapsamında risk analiz raporları ve tarımsal sağlık rehberi gibi belgelerin talep edildiğini belirten Genç, bu belgeleri Bağdat’tan alınmış, uluslararası standartlara uygun resmi evraklarla birlikte doğrudan teslim ettiklerini söyledi.
Yaklaşık bir ay süren sürecin ardından kendilerine, belgelerin Bağdat hükümeti tarafından resmî olarak iletilmesi gerektiğinin bildirildiğini aktaran Genç, bunun üzerine yeniden girişimlerde bulunduklarını kaydetti.

"Kürdistan Bölgesi'den yapılacak ithalat farklı gerekçelerle ötelenmeye çalışılıyor"

Bölgedeki siyasi gelişmelere de değinen Genç, İran, ABD ve İsrail arasında yaşanan gerilim süreci nedeniyle Irak hükümeti ve Kürdistan Bölgesi’nin çeşitli sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Bu nedenle Bağdat’tan gelecek resmi yazıyı beklediklerini belirten Genç, ‘Ancak bu süreç, bizi sadece yormaktan başka bir sonuç doğurmadı.’ dedi.
Farklı ülkelerden ithalat yapmak isteyenlere çeşitli kolaylıklar sağlandığını öne süren Genç, Kürdistan Bölgesi üzerinden yapılmak istenen ithalatın ise farklı gerekçelerle ötelenmeye çalışıldığını ifade etti.

"Fiyat farkı dikkat çekici"

Temel hedeflerinin hem bölgeye hem de Türkiye’ye daha kaliteli ürünler sunmak olduğunu dile getiren Genç, fiyat farklarına dikkat çekti.
Genç, bazı pazarlarda patlıcan fiyatlarının 150–200 TL seviyelerinde olduğunu, buna karşılık Kürdistan pazarlarında, örneğin Dohuk’ta patlıcanın bin dinar (33.00 TL), kabağın bin dinar (33.00 TL), soğanın 500 dinar (16.50 TL), patatesin bin dinar (33.00 TL), acı biberin bin dinar (66.00 TL), tatlı biberin bin 500 dinar (50 TL), domatesin bin 250 dinar (41,50 kuruş), salatalığın bin dinar (33.00 TL) ve havucun bin dinar (33.00 TL) arasında değiştiğini belirtti. Bu durumun dondurucu soğuklara rağmen yaşandığını vurguladı.

"Hal ve komisyon sistemi eleştirisi"

Sebze ve meyve ticaretindeki komisyon ve hal sistemine de değinen Genç, bu yapının fiyatlar üzerinde etkili olduğunu ve vatandaşların alım gücünü olumsuz etkilediğini ifade etti.
Genç, hem sebze hem de meyvede uygun fiyatlı ve kaliteli ürünleri ithal ederek tüketiciye sunmayı amaçladıklarını söyledi.

"Süreç Bağdat üzerinden ilerliyor"

Üreticilerle doğrudan temas halinde olduklarını belirten Genç, özellikle zeytin ve meyve başta olmak üzere çeşitli ürünler için görüşmeler yürüttüklerini ifade etti.
Kürdistan Bölgesi’nin Irak merkezi hükümetine bağlı olması nedeniyle sürecin Bağdat üzerinden ilerlediğini belirten Genç, ilgili belgelerin Bağdat Tarım Bakanlığı aracılığıyla düzenlendiğini söyledi.

Türkiye tarafında ise muhatap kurumların Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı olduğunu kaydeden Genç, tüm başvuruların ilgili standartlara uygun şekilde yapıldığını dile getirdi.

"Süreç bizi yoruyor"

Genç, izin sürecinin çok uzadığından yakınarak şunları söyledi: “Bu süreçte üreticilerle doğrudan temas halindeyiz. Özellikle zeytin ve meyve başta olmak üzere talep edilen ürünler için üreticilerle görüşmeler yapıyoruz. Kürdistan Bölgesi, Irak merkezi hükümetine bağlı olduğu için süreç Bağdat üzerinden ilerlemektedir ve ilgili belgeler Bağdat Tarım Bakanlığı aracılığıyla düzenlenmektedir. Türkiye tarafında ise muhatap kurumlar Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığıdır. Şirket olarak tüm başvurularımızı ilgili standartlara uygun şekilde ve resmi beyanlarla gerçekleştiriyoruz.
Normal şartlarda, bu süreci bugün İsrail üzerinden yürütmüş olsak, ertesi gün izin alacağımıza dair bir şüphemiz yok. Ancak aynı süreci Kürdistan Bölgesi ya da Irak üzerinden yürüttüğümüzde, maalesef oyalama süreci bizi esnaf ve tüccar olarak oldukça yoruyor. Bu durum, adeta bizi yıpratmaya yönelik bir sürece dönüşüyor. Buna rağmen, Kürdistan Bölgesi’nden Türkiye’ye, oradaki çiftçilerin ve üreticilerin ürünlerini burada talep edenlerle buluşturmak için elimizden geleni yapmaya devam ediyoruz ve edeceğiz.

"Kürdistan'da üretilen ürünler uluslararası pazarda kullanılıyor"

Genç, Kürdistan Bölgesi’nde üretilen sebze ve meyvelerin uluslararası pazarda kullanıldığını belirtti.

Genç, bölgeden çıkan patateslerin Dubai merkezli McDonald's ve Avrupa’daki şubelerinde tüketildiğini ifade etti. Nar gibi ürünlerin de ihraç edildiğini söyledi.
Ayrıca, Kürdistan Bölgesi’nde Türkiye’de pek bilinmeyen farklı patates türlerinin yetiştirildiğini kaydeden Genç, bu ürünlerin daha geniş kitleler tarafından tanınmasını istediklerini dile getirdi.

"Hedefimiz erişimi artırmak"

Seyid Genç, amaçlarının Kürdistan Bölgesi ürünlerinin daha geniş kitleler tarafından tanınmasını sağlamak ve Türkiye’deki tüketicilerin kaliteli ürünlere daha kolay ve uygun şartlarda ulaşmasını temin etmek olduğunu belirterek, bu doğrultuda çalışmalarını sürdüreceklerini sözlerine ekledi.