Kerkük’te 'Bağdat Paketi' tartışması
RûpelNews - Ağustos 2024’te Bağdat’taki Reşid Hotel’de imzalanan ve kamuoyunda “Reşid Oteli Anlaşması” olarak bilinen mutabakat, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), Takaddum Partisi ve Babil Hareketi arasında sağlandı.
16 sandalyeli Kerkük İl Meclisi’nde toplam 9 sandalyeye sahip olan üç taraf, valilik görevini Kürt kotasına bırakma konusunda uzlaştı.
Anlaşmaya göre, valilik makamı 31 Aralık 2025’e kadar Kürtlerde kalacak; 1 Ocak 2026’dan itibaren ise Türkmenlere, ardından Araplara devredilecek. Ancak devir sürecinin üzerinden iki ay geçmesine rağmen uygulama hayata geçirilmedi.
“Valilik, Bağdat hükümetiyle birlikte ele alınıyor”
Takaddum Partisi Kerkük İl Meclisi Üyesi Raad Salih, yerel hükümetin kurulması ve görev değişiminin Bağdat’taki siyasi uzlaşılarla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Salih, Irak’ta hükümet kurma süreci, milletvekili seçimleri ve Cumhurbaşkanı adaylığı konusundaki anlaşmazlıkların Kerkük’teki mutabakatın uygulanmasını geciktirdiğini ifade etti.
Salih’e göre, Bağdat’ta hükümetin kurulmasıyla birlikte Kerkük anlaşmasının da yeniden işlerlik kazanması bekleniyor.
Görev süresi dağılımı tartışma yarattı
Anlaşmanın özüne göre Kürtler ve Araplar valilik görevini birer yıl sekizer ay üstlenecek, Türkmenler ise altı aylık süreyle görev yapacak. Aynı rotasyon sistemi İl Meclisi Başkanlığı için de geçerli olacak. Hâlihazırda Meclis Başkanlığı Takaddum Partisi’nde bulunuyor.
Bu süre dağılımı, özellikle Türkmen cephesinde eleştirilere neden oldu.
Türkmen Cephesi yetkilileri, valilik makamının dönüşümlü olarak devredilmesi fikrinin ilk olarak Türkmenler tarafından gündeme getirildiğini savunuyor. İl Meclisi Üyesi Ahmed Ramzi, seçim sonuçlarına dair teknik itirazlar nedeniyle görev dağılımında yalnızca sandık sonuçlarının esas alınamayacağını belirterek, rotasyon modelinin Kerkük için “en uygun çözüm” olduğunu dile getirdi.
26 Ocak 2026’da Bağdat’ta Muhammed el-Halbusi ile Muhammed Semaan arasında yapılan görüşmede de Kerkük’teki görev değişimi gündeme geldi. Halbusi, siyasi anlaşmalara bağlı kalınması ve görevlerin el değiştirmesinin Kerkük’te istikrarı güçlendireceğini vurguladı.
Kürt tarafı: Karar üçlü mutabakatla alınır
Kerkük Valisi ve KYB yöneticilerinden Rebwar Taha ise yerel hükümetin üçlü mutabakatla kurulduğunu hatırlatarak, görev değişimine ilişkin her kararın da aynı üçlü mekanizma tarafından alınacağını ifade etti. Taha, alınacak her karara bağlı kalacağını belirterek anlaşmanın temel amacının Kerkük’te güvenlik ve istikrarı sağlamak olduğunu söyledi.
Kerkük Anlaşmasının Irak siyasetine yansıması
Kerkük’teki uzlaşının yalnızca yerel düzeyle sınırlı kalmadığı, Bağdat’taki siyasi dengeleri de etkilediği belirtiliyor. Takaddum ile KYB arasındaki temasların son iki ayda üç kez liderler düzeyinde gerçekleşmesi, valilik konusunun merkezi hükümet pazarlıklarının bir parçası hâline geldiği yorumlarına yol açtı.
Gelinen aşamada valilik makamının devri, yalnızca Kerkük’teki yerel dengelere değil, Bağdat’ta kurulacak hükümetin şekillenmesine de bağlı görünüyor. Bu durum, Kerkük’teki “paket anlaşma” tartışmalarının önümüzdeki dönemde de gündemde kalacağını gösteriyor.