İsviçre'de 18 saatlik kritik zirve: ABD ve İran'dan ilk uzlaşı

RûpelNews - İsviçre'nin Bürgenstock kentinde düzenlenen görüşmelere, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf liderliğindeki heyetler katıldı.

Neler oldu, neler yaşandı? 

İlk tur görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın durumu, Lübnan'daki ateşkes süreci, İran'ın dondurulmuş varlıkları ve petrol ihracatı gibi başlıklar ele alındı.

Görüşmeler, ABD ve İran'ın daha önce üzerinde mutabık kaldığı 60 günlük ateşkes sürecinin ardından gerçekleştirildi.

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığı yönündeki iddialar da toplantının öne çıkan gündem maddeleri arasında yer aldı.

İran heyeti görüşme salonundan ayrıldı

İran heyeti, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarını protesto etmek amacıyla görüşmelerin yapıldığı binadan ayrıldı. Ancak diplomatik kaynaklar, müzakere sürecinin tamamen sona ermediğini ve taraflar arasındaki temasların sürdüğünü belirtti.

Pakistan hükümetine yakın kaynaklar, görüşmelerin teknik olarak tamamlanmadığını ancak tarafların uzun süren müzakereler nedeniyle ikinci turu ileri bir tarihe bırakabileceğini ifade etti.

İran: Teknik görüşmeler sürecek

İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, müzakere heyetinin çalışmalarını tamamladığı ancak teknik düzeydeki görüşmelerin devam edeceği bildirildi.

Açıklamada ayrıca, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda görüşmelerde ele alınan genel çerçeveyi içeren ortak bir metnin yayımlanmasının beklendiği kaydedildi.

Hürmüz Boğazı için iletişim hattı kurulacak

Arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan'ın paylaştığı bilgilere göre, görüşmelerde 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla bir yol haritası oluşturuldu.

Tarafların, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari geçişlerin güvenliğini sağlamak amacıyla doğrudan bir iletişim hattı kurulması konusunda uzlaştığı belirtildi. Bu mekanizmanın, boğazdaki geçişlerde yaşanabilecek olası yanlış anlamaların önüne geçmeyi amaçladığı ifade edildi.

Ayrıca süreci denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulacağı ve teknik ekiplerin bu yapıya düzenli rapor sunacağı açıklandı.

Lübnan için ortak çalışma planı

Görüşmelerde Lübnan'daki ateşkesin kalıcı hale getirilmesi de ele alındı. Bu kapsamda, olası ihlalleri önlemek amacıyla İran ve ABD'nin ortak katkı sunacağı bir çatışma önleme birimi oluşturulması konusunda mutabakata varıldığı bildirildi.

Arakçi: İlk gerçek sınav Lübnan

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde İran'ın dondurulmuş varlıkları ve petrol satışına ilişkin konularda da ilerleme kaydedildiğini söyledi.

Arakçi, bölgesel istikrar açısından en önemli testin Lübnan'daki gelişmeler olacağını belirterek, "İlk gerçek sınav Lübnan" değerlendirmesinde bulundu.

Trump'tan İran'a uyarı

ABD Başkanı Donald Trump, Fox News'e yaptığı açıklamada İranlı yetkililerle görüştüğünü ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılmaması yönünde uyarılarda bulunduğunu söyledi.

Trump ayrıca, İran'ın bölgedeki müttefik grupların faaliyetlerini kontrol altına almaması halinde Washington'un daha sert adımlar atabileceğini ifade etti.

Öte yandan Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ateşkes süresi boyunca Hürmüz Boğazı geçişlerinden ücret alınmayacağını belirtirken, Fox News'e yaptığı açıklamada ise barış görüşmelerinin başarısız olması durumunda farklı seçeneklerin değerlendirilebileceğini dile getirdi.

İran heyeti: En önemli başlık 13'üncü madde

İran müzakere heyeti üyesi Hüseyin Kurbanzade, görüşmeler sırasında teknik konuların da ayrıntılı şekilde ele alındığını söyledi.

Kurbanzade, İran petrolüne yönelik yaptırımların geçici olarak kaldırılmasına ilişkin taslağın son haline getirildiğini belirtirken, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusunun da müzakerelerde gündeme geldiğini aktardı.

Vance: Son saatlerde önemli ilerleme sağlandı

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise görüşmelerin son bölümünde önemli ilerleme kaydedildiğini açıkladı.

Vance, amaçlarının diplomasi yoluyla Ortadoğu'daki ilişkileri dönüştürmek olduğunu belirterek, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ilişkilerde "yeni bir sayfa açılması" yönünde talimat verdiğini söyledi.

Lübnan'daki ateşkesin korunması konusunda da son günlerde önemli adımlar atıldığını ifade eden Vance, Trump'ın bölgede kapsamlı bir ateşkes sağlanması konusunda kararlı olduğunu vurguladı.