Dengeleri değiştiren karar: Kürt kentinde sınırlar daraldı
RûpelNews - Diyala İl Meclisi’nin 31 Aralık 2024’te aldığı kararla başlayan süreçte, önce Karatape, ardından Celewla ilçe statüsü kazandı. 2025 ve 2026’da alınan idari onaylarla birlikte Saadiye de Celewla’ya bağlandı.
Bu adımlarla Xaneqin; Karatape, Cebbara, Celewla ve Saadiye nahiyelerini kaybetti. 1921’den bu yana ilçe olan Xaneqin, idari olarak büyük ölçüde merkezle sınırlı kaldı.
Kürtler tepkili: 140. Maddeye aykırı
RûpelNews’e konuşan Irak Parlamentosu Kürt üyesi Nazik Ahmed, bu bölgelerin 140. Madde kapsamındaki tartışmalı bölgeler arasında olduğunu belirterek, “Bu bölgelerde idari değişiklik yapılamaz” dedi.
Anayasaya göre 140. Madde kapsamındaki bölgelerde; normalleşme, nüfus sayımı ve referandum aşamaları tamamlanmadan idari ve demografik değişiklik yapılmaması gerekiyor.
Diyala İl Meclisi’ndeki tek Kürt üye Ews İbrahim ise Karatape kararı için idari mahkemeye başvurduklarını ve nihai kararın mart ayı içinde beklendiğini söyledi.
İbrahim, Celewla kararının iptali için de hukuki girişimlerin sürdüğünü kaydetti.
Xaneqin’de genel grev
25 Şubat’ta Xaneqin merkezinde dükkânlar ve kamu kurumları kapatıldı. Sivil toplum temsilcileri, 140. Maddenin uygulanmasını ve kararların geri çekilmesini talep etti.
Xaneqin Kaymakamı Cevad Feyzullah, yeni sınırların ilçe merkezine kadar dayandığını belirterek, “Köyler ve tarım arazileri Xaneqin’den koparılıyor” dedi.
Şiiler de endişeli
Bölgedeki bazı Şii siyasi kaynaklar ise yeni ilçelerin özellikle İran sınırı hattında Sünni Arap nüfusunu artırabileceğini dile getirdi. Diyala’daki ilçe sayısı 10’a yükselirken, idari haritadaki değişimin uzun vadede siyasi dengeleri etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Gözler Bağdat ve yargıda
Kürdistan Bölgesi Tartışmalı Bölgeler Yüksek Komitesi (Kürdistani Bölgeler Komitesi) de kararlara tepki göstererek Xaneqin’e destek mesajı verdi.
Süreç şimdi yargı kararına ve Bağdat’ın atacağı adımlara kilitlenmiş durumda. Tartışma yalnızca Xaneqin’le sınırlı kalmayabilir; benzer statüdeki diğer tartışmalı bölgeler için de emsal oluşturabilir.