Bremen’de Hawar Dergisi’nin yıldönümü kutlaması
RûpelNews - Kutlama, Kürt ulusal marşı Ey Reqîb’in okunmasıyla başladı. Diasporada yaşayan Kürdistan'ın dört parçasından gelen Kürtler salonu doldurdu. Kürt milli kıyafetleri giyen ve Kürt bayrakları taşıyan katılımcılar k müzik eşliğinde halay çekti.
Öğretmenlere ve çocuklara ödüller
Kutlamada, Almanya'nın büyük şehirlerinde görev yapan Kürtçe öğretmenlerine onur belgeleri takdim edildi. Ayrıca, Kürtçe derslerine katılan çocuklar da unutulmadı ve sembolik hediyelerle sevindirildi.
Mem Dogala: Diaspora bizim için bir dil laboratuvarı oldu
Rûpelnews Koordinatörü Emin Aba’ya konuşan Uluslararası Kürt Dili Federasyonu Başkanı Mem Dogala, Hawar Dergisi’nin önemini vurguladı. Dogala, geçmişte Kürt dilinin ülkede ciddi bir baskı ve asimilasyonla karşı karşıya kaldığını belirterek, “Başından beri diaspora bizim için bir ‘dil özgürlüğü’ alanı işlevi gördü. Suriye'deki Hawar'dan Avrupa'daki Kürt enstitülerine kadar, diaspora Kürt dilini standartlaştırmak ve korumak için bir laboratuvar görevi gördü. Sürgünde Latin alfabesiyle yazmayı öğrendik ve dilimizi yok olmaktan kurtardık."
Yeni tehlike: Yumuşak asimilasyon
Dogala, bugün Kürtçe için önemli fırsatlar olsa da yeni zorlukların da olduğunu belirtti. Dogala, Avrupa'daki risklere dikkat çekerek şunları ekledi: "Bugün, diasporadaki durumumuz bir geçiş aşamasındadır. Bir yandan teknik imkânlarımız, dijital platformlarımız ve federasyonumuz var; Kürtçe dünya çapında tanıtılıyor. Öte yandan, büyük bir riskle karşı karşıyayız: Ilımlı asimilasyon. Avrupa'daki üçüncü ve dördüncü nesillerin sayısı artıyor ve büyüdükçe anadillerinden uzaklaşıyorlar. Kürt okullarına yönlendirilmesi gereken kaynaklarımız, yavaş yavaş diğer dillere yönlendiriliyor."
Kürt dilinin geleceği için yeni bir strateji: Dijitalleşme ve aile
Mem Dogala, diasporada Kürtçenin geleceği için şur stratejinin uygulanması gerektiğini vurguladı:
“Dijitalleşme: Çevrimiçi öğrenme ve yapay zeka (AI, ChatGPT, Gemini vb.) alanlarında Kürtçeyi güçlendirmeliyiz.
Aile Eğitimi: Her Kürt evi bir ‘Hawar’ okulu haline gelmelidir. Kendi ülkelerindeki çocuklarımız evde Kürtçe konuşmuyorsa, Kürt kimliğimizin başarısından söz edemeyiz.”
Hawar’dan bir anekdot: Aydınlık ve karanlık sınırlar
15 Mayıs 1932'de Mir Celadet Ali Bedirxan tarafından Şam'da ilk kez yayınlanan Hawar dergisi, çok zor koşullar altında dağıtılıyordu. Derginin her sayısının Kuzey Kürdistan'a ulaşabilmesi için, dergiler toplu halde sınırdan kaçak olarak geçiriliyordu. Genç Kürtlerin, sınırı geçmenin risklerine göğüs gererek, Türk askerleri ve sınır muhafızlarının arasından dergiyi taşıdıkları söylenir. Derginin sayfalarını korumak için vatanseverler, derginin keşfedilmemesi için onu köylerde toprağa saklıyorlardı. Bu direniş eylemi, Kürtçe için kullanılan Latin alfabesinin sadece bir yazma aracı olmadığını, aynı zamanda baskıya karşı direnişin bir sembolü olarak benimsendiğini göstermektedir.