Li Iraqê bi tangan operasyona 'gendeliyê': Gelek parlamenter hatin binçavkirin

RûpelNews - Tê ragihandin ku lêpirsîn piştî daxuyaniyên Alîkarê Cîgirê Wezîrê Wezareta Petrolê yê berê Ednan Cumeylî, hatiye destpêkirin, û di nav kesên hatine binçavkirin de Cîgirê Wezîrê Petrolê Alî Mearîc Behadli jî heye.

Operasyonên ku bi hevkariya Hêza Dijî-Terorê ya Iraqê, Artêşa Iraqê, Komîsyona Pakbûnê û yekîneyên din ên ewlehiyê hatin meşandin, di heman demê de li beşên cuda yên paytextê – bi taybetî li Herêma Kesk a Bexdayê – û herwiha li hin parêzgehan, di bin tedbîrên ewlehiyê yên berfireh de ku bicihkirina tankan jî di nav de bû, pêk hatin.

Daxuyaniyên Cumeyli di bingeha operasyonê de ne

Li gorî nûçeya Rûdawê, çavkaniyeke payebilind a di nav hikûmeta Iraqê de diyar kir ku operasyon piştî daxuyaniyên Adnan Cumeylî yê ku yê Cîgirê Berê yê Buroya Wezîrê Petrolê, wekî beşek ji lêpirsîna gendeliyê hatine destpêkirin.

Li gorî çavkaniyê, operasyon ne tenê karmendên sivîl, lê herwiha endamên parlamenê yên ku berê tawan li ser wan hatibûn vekirin û parêzbendiya wan a parlamenteriyê hatibû rakirin jî dike armanc.

Herwiha hat ragihandin ku Serokwezîr Elî Falih el-Zeydî ferman dabû ku dozên gendeliyê heta encama xwe bişopînin û banga helwesteke biryardar li dijî xerckirina neqanûnî ya fonên giştî kiribû.

Cîgirê Wezîrê Petrolê jî di bin çav de ye

Çavkaniyên li Komîsyona Pakî ya Iraqê piştrast kirin ku Cîgirê Wezîrê Petrolê, Elî Mearic Behadli, jî wekî beşek ji operasyonê hatiye binçavkirin.

Çavkaniyeke payebilind a ku ji ajansa nûçeyan a fermî ya Iraqê re axivî ragihand ku, li gel Behadli, hejmareke mezin ji parlamenter û karbidestên payebilind bi tawana gendeliyê hatine binçavkirin piştî ku navên wan di îfadeya Adnan Cûmeylî de hatin gotin.

Amerîkayê berê cezayên dorpêçan ferz kiribûn

Behadlî di 7ê Gulana 2026an de xistibû lîsteya cezayên Wezareta Xezîneyê ya Amerîkayê. Washingtonê Behadlî bi wê yekê tawanbar kiribû ku wî bi pêşkêşkirina petrola Îranê wek petrola Iraqê, alîkarî dida ji bo derbaskirina cezayên navneteweyî.

Amerîkayê îdia kiribû ku Behadlî bi torên qaçaqçitiya petrolê yên nêzîkî Îranê re hevkarî kiriye, û rê daye ku petrola ku ji Kêla Petrolê ya Kayyara ya Iraqê hatiye derxistin, bi petrola Îranê re were tevlihev kirin û bi bikaranîna belgeyên sexte wekî 'petrola Iraqê' ji bazarên cîhanê re were pêşkêş kirin.

Amerîkayê her wiha Behadlî jî li lîsteya xwe ya ambargoyan zêde kiribû, û îdia kiribû ku dahatên ji vê bazirganiyê ji bo fînansekirina Îranê û komên çekdar ên piştgirîkirî yên Îranê dihatin bikaranîn.

Herî kêm heft parlamenter di bin çav de ne

Li gorî çavkaniyên ji Komîsyona Pakbûnê ya Iraqê, heta niha herî kêm heft parlamenter hatine binçavkirin.

Navên kesên hatine girtin wekî Mihemed Kerbûlî, Aliye Nusayf, Mihemed Ferhan Şahû Cubûrî, Hesenîn Hafacî, Muzer Keravî, Ehyem Muzhîr Keravî û Behadin Nûrî hatin ragihandin.

Her wiha hat ragihandin ku Mûsenne Samerray, serokê Hevpeymaniya Azîm, û parlamenterê berê Mihemed Sehûd hatine girtin.

Lêbelê, nûçeyên di çapemeniya Iraqê de destnîşan dikin ku hejmara kesên hatine binçavkirin gihîştiye nêzîkî 20î û ku di nav vê komê de wezîrên berê, karbidestên payebilind ên ewlehiyê, şêwirmend û karsaz hene.

Tê ragihandin ku operasyon dê werin berfirehkirin

Serokê Komîteya Siyasî ya Tevgera Eşîrî ya Neteweyî ya Iraqê Abdurrahman Cezairi, ragihand ku operasyon dê di rojên pêş de hê bêtir werin berfirehkirin.

Cezairî diyar kir ku lêpirsîn ne tenê bi doza Adnan Cûmeylî sînordar bûn; wan herwiha îdiayên gendeliyê yên di nav Wezareta Petrolê, Şîrketa Belavkirina Elektrîkê û Wezaretên Pîşesazî, Perwerdehî, Karên Navxweyî û Parastinê de jî li xwe digirtin.

Di heman demê de, hat ragihandin ku navên 64 karbidestên payebilind ên di bin lêpirsînê de ne, ji bo rêgirtina li derketina wan ji welêt, ji hemû balafirgeh û derbasgehên sînorî re hatine ragihandin û qedexeke demkî li ser derketina wan ji welêt hatiye danîn.