Li Îranê ji bo guhertinê banga xweserî, wekhevî û azadiyê

28 sibat 2026 21:49

Di konferansekê bi beşdariya navneteweyî de, seroka Şûraya Neteweyî ya Berxwedana Îranê (NCRI), Meryem Recevî, mehê Ramazanê wek “meha serhildan û şoreşê” binav kir. Wê bang kir ku rêveberiya li ser bingeha dînê bidome û li Îranê komarekê demokratîk û xweserî were avakirin.

Li Îranê ji bo guhertinê banga xweserî, wekhevî û azadiyê
Meryem Recayi

RûpelNews - Şûraya Neteweyî ya Berxwedana Îranê, di sibehê 28ê Sibatê de – dema ku êrîşên Îsraîl û DYA’yê li Îranê dest pê kirin – nexşeya rê ya 10 xalî ragihand ku armanca wê “guhertina welat ji dîktatoriyê bo komareke demokratîk” e.

Plan, ji bo “Kurdistana Îranê” (Rojhilat) xweseriyek taybet, rêveberiyeke laîk û Îraneke bêçekên nukleerî pêşniyar dike.

Aliyê hukûmeta demkî ya şûrayê ev plan, ku ji aliyê seroka hilbijartî Meryem Recevî hatiye amadekirin, di asetên ku êrîş didomîn de dîsa anî rojevê û ji gel re bang kir:

“Azadî û guhertin.”

Di planê de tê xwestin ku saziyên rejîma heyî bên betalkirin û pergala laîk were avakirin.

Herwiha tê peywirdarkirin ku ji bo “Kurdistana Îranê” (Rojhilat) planeke xweserî ya taybet were sepandin û mafên nasnameyê yên gelê Kurd bên vegerandin.

Redkirina rêveberiya dînî û azadiyên bingehîn

Di xala yekem de pergala “Wilayeta Feqîh” bi tevahî tê redkirin û modela komarê ya li ser bingeha dengê giştî û piralîzmê tê pêşniyarkirin.

Di xala duyem de azadiya ragihandinê, çapemeniyê, avakirina partiyên siyasî, civîn û azadiya internetê tê xwestin.

Herwiha tê diyarkirin ku saziyên wek Parastinên Şoreşê, Hêza Qudsê, milîsên Besîc, Wezareta Îstixbaratê û Şûraya Şoreşa Çandî divê bên betalkirin.

Balêkişandina li ser laîsîzm û mafên mirovan

Di vîzyona Recevî de cudakirina dewlet û dînê bi tevahî tê parastin.
Di xala sêyem û çarem de qedexekirina îşkenceyê, rakirina cezayê îdamê û parastina azadiya baweriyê tê pêşniyarkirin.
Armanc ew e ku hemû rêzik û rêgez bi Ragihandina Gerdûnî ya Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî re li hev werin.

Mafên jinan û wekheviya civakî

Di xala pêncem de wekheviya tam a zayendî di hemû warên jiyanê de tê parastin. Li gorî planê, jin dê bi awayekî wekhev beşdarî serokatiya siyasî bibin; “qanûnên iffetê” û zorê li cil û bergê bên rakirin.
Herwiha tê gotin ku mafên perwerdehiyê, kar û karsaziyê, zewac û talaqê dê di destûrê de bên garantîkirin.

Soza xweseriyê ji bo Rojhilatê

Di beşa mafên etnîkî de tê gotin ku li Îranê divê “nedadîya ducar” li hember netewe û komên etnîkî were bidawîkirin.
NCRI di vê çarçoveyê de ji bo Rojhilat planekê xweserî ya taybet soz dide û dibêje ku mafên nasnameyê yên gelê kurd dê bên vegerandin.

Pergala dadweriyê û aboriya bazara azad

Di xala şeşem de rakirina hiqûqa şerîetê û girtina Dadgehên Şoreşê tê pêşniyarkirin. Di şûna wê de avakirina pergala dadweriyê ya serbixwe, li ser bingeha prensîba bêgunehiyê û mafê parastinê, û li gorî standardên navneteweyî tê armanc kirin.
Di xala heştem de jî modela aboriyê ya bazara azad a dadperwer, ku mafên karkeran, mamosteyan û xanenişînan diparêze, tê sozdan.

Armanca Îraneke bê nukleer û aştiyane

Du xalên dawî balê dikişînin ser hawirdor û siyaseta derve.

Di xala nehêm de parastin û nûavakirina mîrata hawirdorê tê armanc kirin. Di xala dawî de jî vîzyona “Îranekê bêçekên nukleerî û bêçekên hilweşîner ên komkujî” tê daxuyandin.
Muxalif dibêjin ku bi hevkariyeke navneteweyî dixwazin avahiyeke dewletê ya nû ava bikin ku aştiyê li herêmê pêş bixe.

Peyama “Alternatîf heye”

Di konferansê de axivî Meryem Recevî got ku mehê Ramazanê ne tenê demeke olî ye, lê her wiha nîşana têkoşîna ji bo dad û azadiyê ye.
Wê bi bîranîna xwepêşanderên ku li Îranê jiyana xwe winda kirin got: “Bi çi sûc hatin kuştin?” û ev pirs di wijdana civakê de deng vedide.

Recevî parast ku li hember rejîma heyî alternatîfeke demokratîk a amadeyî û rêxistinkirî heye û ew alternatîf jî Şûraya Neteweyî ya Berxwedana Îranê ye. Wê diyar kir ku şûra zêdetirî 40 salan li hember dîktatoriyê û girêdayiya derve têkoşîn kiriye.

Ne şah ne molla

Recevî got pêşeroja Îranê ne di bermahiyên monarşiyê de ye û ne jî di rêveberiya dînî ya heyî de. Li gorî wê, çareser modela komareke demokratîk e.

Wê got: “Çareser ew e ku gel û berxwedana rêxistinkirî rejîmê hilweşînin.”

Wê herwiha îdia kir ku çavkaniya sereke ya qeyranên herêmê rêveberiya dînî ya li Îranê ye û bi dawîbûna rejîmê dê aşti û istîqrar li Rojhilata Navîn bihêztir bibin.

Bang li civaka navneteweyî

Di dawiya axaftina xwe de, Recevî bang li welatên Misilman û civaka navneteweyî kir ku têkoşîna gelê Îranê nas bikin.

Wê daxwaz kir ku siyaseta “aramkirinê” ya li hember rejîmê were terk kirin û bang li hevdayîtiyê bi ciwanên Îranî û girtiyên siyasî kir.

Konferans bi nirxandinên li ser bandora herêmî ya pêşveçûnên li Îranê û nexşeya rê ya muxalefetê bi dawî bû.