Derbarê Tengava Hurmuzê de hişyarî: Krîza xurekê ya cîhanî nêzîk e

20 gulan 2026 19:17

Rêxistina Xurek û Çandiniyê ya Neteweyên Yekbûyî (FAO) hişyarî da ku aloziyên li Tengava Hurmuzê dikarin ji bo sîstema xwarinê ya cîhanî rîskên cidî çêbikin.

Derbarê Tengava Hurmuzê de hişyarî: Krîza xurekê ya cîhanî nêzîk e

RûpelNews - Rêxistina Xurek û Çandiniyê ya Neteweyên Yekbûyî (FAO) hişyarî da ku geşedanên li Tengava Hurmuzê dikarin ji bo sîstema çandinî û xurekê ya cîhanî rîskên cidî çêbikin. Rêxistinê diyar kir ku girtina tengavê dê ne tenê bibe pirsgirêkeke demkî ya veguhestinê, lê dibe ku veguhere "şokeke sîstembûyî ya çandinî-xurekê."

FAOyê nirxand ku, eger şert û mercên heyî bidomin, di nav 6 heta 12 mehên pêş de dibe ku krîzeke cidî ya bihayê xwarinê ya cîhanî derkeve holê.

"Ji bo tedbîrên pêşîlêgir wext kêm e"

Di nirxandina ku roja Çarşemê hate weşandin de, hate tekezkirin ku divê hikûmet, saziyên darayî yên navneteweyî û sektora taybet bi lez û bez hevkariyê bikin.

FAOyê banga avakirina rêyên bazirganiyê yên alternatîf, dûrketina ji sînordarkirinên hinardekirinê, parastina herikîna alîkariya mirovî û pêkanîna mekanîzmayên tampon ji bo li dijî zêdebûna lêçûnên veguhestinê derketin.

Lêçûnên enerjiyê bandorê li bihayên xwarinê dikin

Serekê Aborînasên FAOyê Máximo Torero di podcastek weşandî de diyar kir ku divê welat berxwedêriya xwe li hemberî krîza heyî xurt bikin.

Torero destnîşan kir ku tedbîrên hatine girtin dikarin bandorên aborî yên potansiyel sînordar bikin.

Di vê navberê de, hate destnîşankirin ku Indeksa Bihayê Xwarinê ya FAOyê, ya ku guherînên mehane yên di bihayên kelûpelên xwarinê yên navneteweyî de dişopîne, di meha Nîsanê de ji ber bilindbûna lêçûnên enerjiyê û bandora pevçûnên li Rojhilata Navîn ji bo meha sêyemîn li pey hev bilind bû.

Rêyên bazirganiyê yên alternatîf hatin pêşniyarkirin

FAOyê pêşniyar kir ku di demeke kurt de bazirganî ber bi rêyên alternatîf ên bejahî û deryayî ve were beralîkirin, û di heman demê de tekezî li ser girîngiya dûrketina ji sînordarkirinên hinardeyê, bi taybetî yên li ser enerjî, gubre û pêdiviyên çandiniyê, kir.

Rêxistinê her wiha destnîşan kir ku divê alîkariya xwarinê ji qedexeyên bazirganiyê bê îstîsnakirin.

Hişyariya El Niño

Wekî beşek ji pêşniyarên xwe yên navîn-demî, wê banga avakirina xetên krediyê yên awarte kir ku bi demên dirûnê re hevdem bin, pejirandina berfireh a pergalên tomarkirina cotkarên dîjîtal û ji nû ve çalakkirina mekanîzmaya fînansekirina şoka xwarinê ya ku di sala 2022an de hatibû damezrandin.

FAO her wiha hişyarî da ku destpêka diyardeya hewayê ya El Niño dikare bi rêya ziwabûnê û têkçûnên di şêwazên baranê de qeyranê hê bêtir giran bike.