Serok Barzanî peyameke tund da Bexdayê: Bê peyman, mana di hikûmetê de bêwate ye

RûpelNews - Di hevpeyvînekê de bi Televîzyona El Şerqiye re, Serok Mesûd Barzanî mijarên têkildarî Iraqê, Herêma Kurdistanê û herêma berfirehtir nirxandin.

Wekî bersiv ji bo pirsekê derbarê xwedîbûna Iraqê li hêzên artêşê, antî-teror, Heşdê Şebî û Pêşmergeyan, Serok Barzanî got, "Di sala 2011an de, nêzîkî 100,000 leşkerên Amerîkî hebûn, û gelek civîn li Bexdayê hatin lidarxistin. Ez jî beşdarî gelek ji van civînan bûm. Gelo divê em bi DYA re bikevin peymaneke dualî, an divê ew xwe vekişînin? Di civîneke ku Wezîrên Karên Hundir û Parastinê amade bûn de, min got, 'Hevalan, em li ser vê mijarê nîqaşê dikin; werin em ji kesên ku rasterast berpirsiyarên ewlehiyê ne bipirsin.' Ez bawer dikim ku Wezîrê Parastinê yê wê demê Abdulkadir Ubeydî û Wezîrê Karên Navxweyî jî Cevad Bolanî bû, her çend ez bi tevahî ne piştrast im. Me ji wan pirsî ka gelo şiyana wan heye ku welat biparêzin. Wezîrê Parastinê got, 'Bi Xwedê, tiştekî min nîne.' Me ji Wezîrê Karên Navxweyî pirsî, û wî jî diyar kir, 'Bi Xwedê, em nikarin heta qereqoleke polîsan jî biparêzin.'

"Amerîkî çûn û DAIŞ hat"

Serok Mesûd Barzanî wiha domand: "Baş e, em êdî li ser çi nîqaşê dikin? Hin kesan israr kir û manewrayeke siyasî kir. Ji ber vê yekê min ji wan pirsî, 'Baş e, ma nikaribû efserêkî Amerîkî bikeve vê odeyê û me hemûyan bigire?' Yek ji wan – navê wî ji bîra min çûye – got, 'Bi Xwedê, ne hewce ye ku efser be; heta leşkerekî Amerîkî jî dikare vê yekê bike.' Min bersiv da, 'Ma ne baştir e ku em bigihîjin peymanekê ku qet nebe dawî li dagirkeriyê bîne û rê bide me ku em serweriya xwe ji nû ve bi dest bixin?' Werin em bigihîjin peymanekê.

Paşê Amerîkî çûn û DAIŞ hat."

Serok Barzanî lê zêde kir, "Ez niha ji heman senaryoyê ditirsim, lê rewş cuda ye. Piştî ku di sala 2014an de DAIŞ hat, hikûmeta Iraqê bi DYA, welatên Ewropayê û NATOyê re ket têkiliyê û got, 'Ji bo Xwedê, werin û alîkariya me bikin'."

"Tu serokwezîrekî tu carî xwedî desthilata tam nebûye"

Di beşeke din a axaftina xwe de, Serok Mesûd Barzanî bal kişand ser zehmetiyên ku serokwezîrên berê yên Iraqê rû bi rû mabûn û got, "Tu serokwezîrekî tu carî xwedî desthilatdarî an azadiyeke tam nebûye. Astengiyên berdewam hebûn; otonomiya wan heta radeyekê ji destê wan hatibû girtin. Partiyên heyî desthilatdarî li ser wan ava kiribûn. Çarçoveya Hevrêziya Şîeyan di serî de berpirsiyar e; ew li ser desthilatê ne, û ev şaşiyeke mezin e."

Serok Barzanî lê zêde kir, "Nayê qebûlkirin ku yek hêz bi tena serê xwe hikûmetê bike. Niha hema hema her tişt di destê wan de ye; hemû desthilat di destê wan de ye. Rêveberî di destê Şîeyan de ye. Baş dê be eger ew vegerin ser prensîbên hevparî, lihevkirin û hevsengiyê, û eger ev prensîb bikevin jiyanê. Lê eger ew bi heman rêbazên kevn bidomînin, ev tê wê wateyê ku ew serwerên yekane ne."

"Bêyî Sadr û PDKê, hikûmet dê felc bibe"

Serok Mesûd Barzanî got, "Eger Tevgera Sadr, Partiya Demokrat a Kurdistanê û partiyên din ne bibin beşek ji hikûmetê, hikûmet dê felc bibe û ne temam be."

Derbarê rûniştina parlamenê ya ku ji bo dengdana li ser wezîrên di kabîneya Ali Zeydî de hatibû lidarxistin, Serok Barzanî got, "Na, em ne razî ne. Ev beşek ji pîlanekê bû. Dibe ku wan fikirîbe ku bi vî awayî ew dikarin hêza xwe nîşanî PDKê bidin, nîşan bidin ku ew blokeke mezin in, ku ew Iraqê bi rê ve dibin û ku ew dikarin PDKê ji holê rakin. Dibe ku wan xeyaleke wiha di dilê xwe de çêkiribe. Kes nikare vê yekê bike. Serok Barzanî got, "Wan gelek hewl da ku PDKê ji holê rakin, lê di dawiyê de ew bi xwe hatin dûrxistin, û PDK li cihê xwe ma."

Serok Mesûd Barzanî wiha domand: "Em tevlî wê hikûmetê bûn. Piştî vegera Bexdayê, PDK rastî komployeke pîs hat. Peymana me ya ku di navbera Cîgirê Serokê PDKê Nêçîrvan Barzanî û Birêz Hadî Amirî yê Çarçoveya Hevrêziya Şîeyan de hatibû îmzekirin, hebû. Me biryar da ku em li ser bingeha wê peymanê beşdarî hikûmetê bibin û divê ev peyman were cîbicîkirin. Wekî din, dê ji bo me ti wate û hincet nemîne ku em di hikûmetê de bimînin."

"Eger peyman neyê cîbicîkirin, pêwîstî namîne ku em di hikûmetê de bimînin"

Derbarê bendên herî girîng ên peymanê de, Serok Barzanî diyar kir: "Em ê di demek nêz de ragihînin. Peyman beriya avakirina hikûmetê hatibû amadekirin. Di peymanê de tiştek tune ku li derveyî destûrê be an jî li dijî wê be. Eger peyman neyê cîbicîkirin, hewcedarî bi mayîna di wê hikûmetê de namîne; em ê nebin şahidên derewîn. Mesele ne li ser girtina postan an hebûna wezîran e. Pirsgirêkên bingehîn hene; em bi pirsgirêkên kevn re rûbirû ne."

Serok Barzanî diyar kir ku, di dema pêvajoya avakirina hikûmetê de, hin partiyên di nav Çarçoveya Hevrêziyê de û hin fraksiyonên di nav Suniyan de li dijî PDKê komployan çêkiribûn, lê paşê wan bi wan re rûpeleke nû vekiriye.

"Em hêvî dikin ku meseleya bêçekkirinê nebe sedema şer"

Derbarê mijara bin kontrola dewletê ya çekan de, Serok Barzanî got, "Em hêvî dikin ku meseleya bêçekkirinê nebe sedema şer. Ev ne di berjewendiya Iraqê, Herêma Kurdistanê, an jî tu kesekî din de ye. Lê ev yek dê çawa pêk were? Ez piştî 30ê Îlonê vê yekê zehmet dibînim. Eger ev yek çend mehên din jî çareser bibe, ew ê ji bo tevahiya Iraqê û ji bo komên çekdar bi xwe serkeftinek be. Ya girîng ew e ku çek di bin kontrolê de bin. Ger ew werin bikaranîn, divê bi fermana Fermandariya Giştî be, ne ku her kes li gorî dilê xwe tevbigere," wî got.

"Eger pirsgirêka çekan neyê çareserkirin, Iraq dê rûbirûyê pirsgirêkên mezin bibe"

Serok Barzanî diyar kir, "Divê ev mijar bi awayekî aştiyane were çareserkirin. Dê tiştekî baş be eger bi Îranê an welatekî din re were çareserkirin. Lêbelê, li gorî ku ez dibînim, cîbicîkirina wê karekî dijwar e, ji ber ku kesên ku ji vê rewşê sûd werdigirin hene û dê dev ji çekên xwe bernedin."

Barzanî her wiha hişyarî da, "Divê zextên DYAyê li ber çavan bên girtin; ev mijareke pir girîng e. Eger DYA cezayan li ser Iraqê ferz bike… Ji ber vê yekê, çareserkirina pirsgirêka çekan di berjewendiya herî baş a Iraqê de ye. Eger neyê çareserkirin, Iraq dê rûbirûyê pirsgirêkên mezin ên wekî cezayan û îzolasyonê ji civaka navneteweyî bibe." (Rûdaw)