Penaberê efxan li Fransayê bi terorîstiyê tê tawanbarkirin

RûpelNews - Li dijî Awlakhan K., yê ku li bajarokê Lourdes ê Fransayê dijî, lêpirsînek bi tohmetên "pîlanên terorîstî bi mebesta amadekirina êrîşên li dijî mirovan", "propagandaya terorîstî" û "fînansekirina terorîzmê" hatiye destpêkirin.

Li gorî agahiyên ku ji aliyê Ofîsa Dozgeriya Neteweyî ya Dijî Terorê ya Fransayê ve hatine piştrastkirin, gumanbar di 29ê Hezîranê de dema ku ji otela ku lê dixebitî derdiket, hate binçavkirin. Piştî lêpirsîna li Rêveberiya Giştî ya Îstixbarata Navxweyî, Awalkhan K. di 3yê Tîrmehê de derket pêşberî dadger û ji bo darizandinê di binçavkirinê de ma.

Piştî ku îdia kir ku ji Talîbanê reviyaye, jê re penaberî hat dayîn.

Di serlêdana xwe ya ji bo Ofîsa Fransî ya Parastina Penaber û Kesên Bêsitatan de, Awalkhan K. diyar kir ku ew ji aliyê Talîbanê ve bi sîxurî û xiyanetê hatibû tawanbarkirin.

Gumanbar, ku diyar kiribû endamên Talîbanê ew girtine, gef lê xwarine û êrîşî bavê wî kirine, di Tebaxa 2021an de ji Efxanistanê derketibû. Piştî ku du salan li Tirkiyeyê derbas kir, mebesta Awalkhan K. ew bû ku biçe Brîtanyayê, lê piştî ku keştîya ku ew pê di Kanaala Îngilîzî re diçû xera bû, li Fransayê ma.

Awalkhan K., ku ji Mijdara 2023an ve li Fransayê tomarkirî ye, statuya penaberiyê wergirtibû. Lêbelê, piştî lêpirsînekê, yekîneyên dijî-terorê dest pê kirin gumanê bixin rastiya îdiaya gumanbar ku ew ji aliyê Talîbanê ve rastî zordestiyê hatiye.

Lêpirsîn piştî parvekirinên TikTokê dest pê kir

Lêpirsîn di havîna 2025an de dest pê kir, piştî ku bikarhênerekî medyaya civakî şopên bi guman ji Pharosê, platforma ragihandinê ya serhêl a Fransayê re, ragihand.

Hat destnîşankirin ku hesabekî TikTokê yê bi nêzîkî 16 hezar şopîneran, naverokên ku pesnê tora Heqanî, ya ku bi Talîbanê ve girêdayî ye û Tehrik-i Taliban Pakistan, ku wek Talîbana Pakistanî jî tê zanîn, parve kiriye. Hat ragihandin ku di parvekirinên ji hesabê de banga têkoşîna çekdarî û 'cihadê' hebû.

Piştî lêpirsîneke çend mehî, hat tespîtkirin ku hesab ji aliyê Awalkhan K. ve dihate birêvebirin, ku ew li parêzgeha Logar a Efxanistanê ji dayik bûye û li Lourdesê dijî.

Wêneyên ku li Efxanistanê bi çekan hatine kişandin hatin dîtin

Di lêkolîna li ser telefonên desta yên gumanbar de, gelek wêne û vîdyo yên ku li gel endamên Talîbanê hatine kişandin, hatin dîtin.

Hat destnîşankirin ku di wêneyekî bi dîroka Kanûna 2025an de, Awalkhan K. bi Kalaşînkofek û çakêtekî zîrdankî di wêneyê de xuya dike. Di wêneyên din de, ew li ber ala Talîbanê û li baregeheke polîsan bi unîforma leşkerî hat dîtin.

Li gorî lêkolîneran, Awlahan K. di 9ê Kanûna 2025an de bi vîzeya Îranê firiyaye Stenbolê û ji wir bi dizî çûye Efxanistanê. Piştî rêwîtiyeke ku nêzîkî çar mehan ajot, ew di dawiya Adara 2026an de bi rêya Macaristanê vegeriyaye Fransayê.

Desthilatdarên Fransî bawer dikin ku dibe ku gumanbar li Efxanistanê perwerdehiya leşkerî dîtibe û piştî vegera xwe ya Fransayê, wî dest bi amadekariya êrîşeke tundûtûj kiribe.

Tê îdiakirin ku Awalkhan K., yê ku tê gotin di peyamên li ser telefona xwe ya desta de amaje bi têkoşîna çekdarî, 'gihîştina bihuştê' û xwesteka 'şehîd bûnê' kiriye, dema ku rûyê xwe vedişart wêneyên li ber Birca Eiffelê û hin avahiyên giştî û olî kişandine.

Lêbelê, rayedarên lêpirsînê heta niha ti armanceke taybet a êrîşê an jî planeke berbiçav a çalakiyê ragihandine.

Red kir ku çûbe Efxanistanê

Di dema lêpirsîna xwe de, Awalkhan K. ew îdiayên ku wî çûye Efxanistanê û êrîşek li Fransayê amade dikir, red kirin. Wî îdia kir ku ew çûye Îranê ji bo serdana jina xwe û kurê xwe, yên ku li nexweşxaneyê di bin dermankirinê de bûn.

Hat destnîşankirin ku îdiaya gumanbar ku wêneyên li ser telefona wî ya desta bi salan berê hatine kişandin, li dijî daneyên teknîkî yên wêneyan û pêwendiyên ku telefona wî bi bircên telefonê yên li Efxanistanê re danîbû, derdikeve.

Parêzerên Awalkhan K., Réda Ghilaci û Emilie Quinton, parastin ku tu delîlên berbiçav nînin ku nîşan bidin muwekîlê wan bi zanebûn beşdarî amadekariyên çalakiyeke terorîstî bûye. Parêzeran tekez kirin ku muwekîlê wan tohmet red dike û mafê wî yê bêgunehiyê heye.

Lêpirsîn berdewam dikin ka gelo wî ji rêxistinekê ferman wergirtine an na

Lêkolîneran heta niha nekarîne diyar bikin ka gelo Awlakhan K. ji endamên Talîbanê yên li Efxanistanê peywirek wergirtiye an na, an jî ji aliyê toreke terorîstî ve hatiye piştgirîkirin.

Pisporên ku ji Le Mondeê re axivîn destnîşan kirin ku serkirdayetiya Talîbanê xwedî polîtîkayeke dewletî ya naskirî nîne ku êrîşan li Ewropayê pêk bîne. Lêbelê, hate destnîşankirin ku îhtîmala ku kesekî xwedî girêdanên bi Talîbanê re li ser navê xwe kiryareke tundûtûj plan kiribe, nayê ji holê rakirin.

Lêpirsînên teknîkî berdewam dikin da ku were destnîşankirin ka gumanbar li ser navê rêxistinekê tevdigeriya an bi tena serê xwe tevdigeriya.