Nivîskarê alman: Îslama paşverû li ser dewleta me ya destûrî gef e
RûpelNews - Di gotara bi sernavê "Îslama Paşverû Dewleta me ya Lîberal a Destûrî Dixe Xeterê" de, Gideon Boss dibêje ku civakên ewropî demeke dirêj e bi sînordarkirina bandorên olî nîzameke laîk ava kirine, lê dîsa jî îslam bi îdiaya birêkûpêkkirina hemû warên jiyanê digihîje Rojava.
Nivîskar diyar kir ku nîqaşa li ser wê yekê ka "gelo îslam a Almanyayê ye" an na, êdî bêwate bûye, û destnîşan kir ku bi milyonan misilman beşek ji rastiya civakî ya Almanyayê ne. Lêbelê, li gorî nêrîna wî, pirsgirêka rastîn ew e ku dê îslama organîzekirî di civakên ewropî de çi rolê bilîze û di pêşerojê de armanca wê çi cure nîzameke civakî ye.
"Îslam wekî xirîstiyantiyê di nav veguherîneke weha re derbas nebûye"
Di gotara xwe de, Boss diyar kir ku xirîstiyantî di nav sedsalan de li Ewropayê di nav pêvajoyên reform, ronakbîrî û sekulerîzasyonê re derbas bûye; dêrê hêdî hêdî hêza xwe ya siyasî winda kiriye. Berevajî vê yekê, nivîskar îdia kir ku îslam di nav veguherîneke bi vî rengî re derbas nebûye, û destnîşan kir ku nîqaşên rexneyî yên vekirî yên derbarê nivîsên pîroz û kesayetiyên olî de di nav cîhana îslamê de têra xwe pêş neketine.
Yek ji beşên girîng ên gotarê li ser azadiya derbirînê bû. Boss destnîşan kir ku nîzama lîberal a li Ewropayê li ser wê prensîbê hatiye avakirin ku her raman û ol ji rexneyê re vekirî ye.
Lêbelê, nivîskar îdia kir ku rexnekirina îslamê gelek caran dibe sedema gefên ewlehiyê û destnîşan kir ku hin rexnegirên îslamê di bin parastina polîsan de dijîn. Di vê çarçoveyê de, siyasetmedarê holandî Geert Wilders wek mînak hate nîşandan.
Rexnekirina şerîetê
Di gotarê de her wiha behsa nîqaşên derbarê şerîetê de jî hat kirin. Böss tekez kir ku hin derdorên îslamî şerîetê wekî modelek îdeal a civakê dibînin, ku ev yek li dijî nîzama destûrî ya lîberal a Ewropayê ye.
Nivîskar, bi îdiaya ku şerîet di warê wekheviya zayendî, azadiya olî û têgeha qanûnê de li gel nirxên Rojava lihevnehatî ye, pêşniyar kir ku guhertinên demografîk ên li Ewropayê dikarin di pêşerojê de bibin sedema tengezariyên çandî û siyasî yên mezintir.
Di dawiya gotarê de, Boss diyar kir ku di salên pêş de Ewropa dikare di navbera 'sîstema lîberal a bi îlhama Ronakbîriyê' û 'reaksiyona îslamî' de rûbirûyê têkoşîneke îdeolojîk a zêde bibe.