TR KU AR
FB X IG
Çand û Huner

Li Tekirdagê ji bo perwerdehiya bi zimanê kurdî bang

📅 17 îlon 2026 20:52
Komeleya Lêkolîn û Pêşxistina Ziman û Çanda Mezopotamyayê, ku li taxa Kızılpınar a navçeya Çerkezkoy a Tekirdagê çalakiyan dike, nerazîbûna xwe li hemberî wê yekê nîşan da ku li Tirkiyeyê perwerdehiya bi Kurdî tenê bi dersên bijarte yên di hin polan de sînordar maye.

RûpelNews - Seyfedîn Welekorî daxuyaniya çapemeniyê ya li ber avahiya komeleyê hat dayîn, xwend. Di daxuyaniyê de hate teqezkirin ku perwerdehiya bi zimanê zikmakî mafekî bingehîn e û bang hate kirin ku zimanê kurdî di hemû qonaxên pêvajoya perwerdeyê de were bikaranîn.

Di daxuyaniya çapemeniyê de bal hate kişandin ser girîngiya ziman ji bo çand, nasname û bîra dîrokî ya civakan. Hate destnîşankirin ku ew zimanên di warên perwerde û zanistê de nayên bikaranîn, dibe ku bi demê re di warê pêşketin û berdewamiya hebûna xwe de rastî rîskên cidî werin.

Di daxuyaniyê de, bi wê gotinê ku mafê perwerdehiya bi zimanê zikmakî mafekî gerdûnî û bingehîn e, hate diyarkirin ku sînordarkirina Kurdî tenê bi dersên bijarte ve, têrê nake.

Di daxuyaniyê de ev xalên jêrîn cih girtin:

“Wekî saziyên ku xwe ji bo zimanê kurdî terxan kirine û dilxwazên vî zimanî, em têkoşîna ji bo ziman wekî meseleyeke rûmetê dibînin. Daxwaza me ya zelal ew e ku zimanê kurdî li hemû astên perwerdeyê ji pêşdibistanê heta zanîngehê bibe zimanê perwerdeyê û bi garantiyên destûrî were misogerkirin.”
“Zimanê kurdî nayê sînorkirin bi dersên bijarte”

Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku polîtîkayên înkar û asîmîlasyonê yên derbarê zimanê kurdî de li Tirkiyeyê bi awayên cûrbecûr berdewam dikin û bi milyonan zarokên kurd ji mafê perwerdeya bi zimanê xwe yê zikmakî bêpar in.

Hat tekezkirin ku sînorkirina zimanê kurdî tenê di çarçoveya teng a dersên bijarte de ne çareserî ye û divê mafê perwerdeyê bi awayekî destûrî were misogerkirin.

Herwiha di daxuyaniyê de behsa nîqaşên derbarê sînorkirina hînkirina zimanê kurdî bo sê saetan di hefteyê de li Rojavayê hate kirin û hat gotin ku kêmkirina zimanê kurdî bo çend saetên sembolîk li herêma xwe, nayê qebûlkirin.

Daxwazên komeleyê

Daxwazên sereke yên ku di daxuyaniya çapemeniyê de hatin rêzkirin, ev bûn:

- Divê astengiyên yasayî yên li pêşiya perwerdeya bi zimanê kurdî bi taybetî Xala 42yemîn a Destûrê werin rakirin.
- Divê zimanê kurdî wekî zimanekî fermî yê perwerdeyê li hemû astên perwerdeyê, ji pêşdibistanê heta zanîngehê, were misogerkirin.
- Divê biryara sînorkirina hînkirina kurdî bo dersa bijarte ya sê-saetî ya heftane li Rojavayê, were terikandin.
- Divê mamosteyên pêwîst ji bo perwerdeya bi zimanê kurdî werin tayînkirin.
- Divê materyalên perwerdeyî yên zanistî bi zimanê kurdî bi awayekî fermî werin amadekirin.
- Divê mafê perwerdeya bi zimanê zikmakî wekî hêmaneke bingehîn a aştiya civakî û xweşguzeraniyê were naskirin.
- Divê zimanê kurdî li kolan, tax, dibistan û hemû qadên jiyanê zindî were hiştin.

Di dawiya daxuyaniyê de, komeleyê tekez kir ku parastina ziman, parastina bîra civakî, çand û pêşerojê ye, û bi gotina “Bê ziman jiyan nabe!” bangewaziyek kir.

Parve bike: