Li Amedê ji bo perwerdeya bi zimanê zikmakî û statûya kurdî meş
RûpelNews - Nûnerên partiyên siyasî, rêxistinên pîşeyî û komên civaka sivîl, ligel welatiyan, li Bayramogluyê li hev civiyan û bi pankartan ber bi Parka Koşuyoluyê ve meşiyan. Piştî meşê, li ber Peykerê Mafên Mirovan daxuyaniyeke çapemeniyê hate dayîn.
Parlamenterê DEM Partiyê yê Amedê Serhat Eren, ku beşdarî meşê bûbû, diyar kir ku perwerdeya bi zimanê zikmakî yek ji mijarên bingehîn ên çareserkirina pirsgirêka Kurd e.
Eren got: "Bêyî perwerdeya bi zimanê zikmakî, aştiyeke bi rûmet ne pêkan e. Ji bo vê yekê, divê zimanê Kurdî wekî zimanekî fermî were naskirin. Eger zimanê gelekî neyê naskirin, ne nasnameya wan û ne jî çanda wan tê naskirin."
Eren bal kişand ser wê yekê ku pêwîst e zimanê Kurdî di bin parastina yasayî de be û anî ziman ku ev yek dikare bi rêbazên destûrî an yasayî pêk were.
"Qedexeyên ziman tê wateya asîmîlasyonê, ne aştiyê."
Hevserokê Enstîtuya Kurdî ya Amedê Mirad Bilgiç diyar kir ku mafê perwerdeya bi zimanê zikmakî divê bibe hêmaneke sereke ya pêvajoya aştiyê.
Bilgiç anî ziman ku qedexeya li ser perwerdeya bi zimanê Kurdî bi rastî bi milyonan zarokên Kurd ji zimanê wan dûr dixe û got: "Ev asîmîlasyon e, ne aştî ye."
Endama Enstîtuya Kurdî ya Amedê Suzan Vejan Tatli jî daxwazên xwe yên ji bo dayîna statuya fermî ji zimanê Kurdî re û dabînkirina mafê perwerdeya bi Kurdî anîn ziman.
"Kurdî bîra me ya kolektîf e."
Hevseroka Komeleya Lêkolînên Ziman û Çandê ya Mezopotamyayê (MED-DER) Şükran Yakut, li ser navê platformê daxuyaniya çapemeniyê xwend.
Yakut bi zaravayê Kirmanckî (Zazakî) axivî û diyar kir ku xwendekarên Kurd di vê sala xwendinê de jî, mîna salên borî, ji mafê perwerdeya bi Kurdî bêpar têne hiştin. Yakut bal kişand ser girîngiya veguhastina zimanê zikmakî bo nifşên nû û got: "Kurdî bîra me ya kolektîf a berfireh e; stûneke bingehîn a hebûn û nasnameya me ye."
Yakut destnîşan kir ku zarokên nikarin bi zimanê xwe xwe îfade bikin, bixwînin an binivîsin, hesta kêmasiyê dijîn û got ku zimanên ku nayên veguhastin bo nifşên nû, rûbirûyê xetereya windabûnê dibin.
“Kilîla vê pêvajoyê statûya zimanê kurdî ye”
Yakut, bi amajekirina bi wê pêvajoya ku armanca wê çareserkirina pirsgirêka kurdî ye, diyar kir ku naskirina statûya zimanê kurdî û perwerdeya bi zimanê zikmakî, di nav xalên sereke yên vê pêvajoyê de ne.
Yakut got, “Ew kilîla ku dê deriyê vê pêvajoyê veke, statûya zimanê kurdî û perwerdeya bi zimanê kurdî ye” û destnîşan kir ku pîvana cudakirina entegrasyonê ji asîmîlasyonê, naskirina statûya zimanê kurdî û mafê perwerdeya bi kurdî ye.
Piştî axaftinan, meş û daxuyaniya çapemeniyê bi dawî bûn. (Amida)