Îsraîl girtina konsulxaneya xwe ya li Stenbolê dinirxîne
RûpelNews - Çavkaniyeke îsraîlî ku ji BBC Tirkî re axivî, piştrast kir ku gotûbêj derbarê girtina konsulxaneyê de berdewam in, lê got ku heta niha ti biryar nehatiye dayîn.
Eger pêngaveke wiha were avêtin, Balyozxaneya Îsraîlê ya li Enqerê dê wekî yekane nûneriya dîplomatîk a fermî ya Îsraîlê li Tirkiyeyê bimîne.
Heman çavkaniyê destnîşan kir ku hinek dibêjin ev avahiyên vala lêçûnên girîng derdixin. Lêbelê, hat ragihandin ku hin berpirsan hişyarî daye ku girtina konsulxaneya li Stenbolê dikare ji nû ve vekirina wê di pêşerojê de zehmet bike.
Ji êrîşa 7ê Cotmehê ve bê karmend e
Balyozxaneya Îsraîlê ya li Enqerê dê vekirî bimîne. Lêbelê, Balyozxane bi awayekî pratîkî ji êrîşên ku ji aliyê Hamasê ve di 7ê Cotmeha 2023an de li dijî Îsraîlê hatibûn kirin, bê karmend e.
Diplomatên li konsulxaneyê, ku li yek ji navçeyên karsaziyê yên Stenbolê ye, jî hatine vekişandin. Ji wê demê ve, li balyozxane û konsulxaneyê tenê karmendên tirk dixebitin.
Nûçe yekem car di çapemeniya Îsraîlê de li ser malpera Ynet Globalê derket. Di raporê de hat gotin ku diplomatên Îsraîlî yên ji bo Tirkiyeyê hatine tayînkirin niha li Bulgaristanê bi cih bûne, lê karmendên herêmî ji malê xebata xwe didomînin.
Di 7ê Nîsanê de êrîşek pêk hatibû
Di 7ê Nîsanê de li nêzî avahiya konsulxaneyê li Stenbolê êrîşeke çekdarî pêk hatibû. Kesî berpirsiyariya êrîşê negirtibû ser xwe. Rayedaran bêyî ku hûrgiliyên zêdetir bidin, bûyer bi "rêxistineke terorîst a ku ol îstîsmar dike" girê dabûn.
Di vê navberê de, Tirkiye li Îsraîlê li şûna balyozekî, ji aliyê karûbaran ve tê temsîlkirin. Balyozê Tirkiyeyê yê li Tel Avîvê piştî 7ê Cotmehê hate gazîkirin.
Têkiliyên Tirkiye û Îsraîlê
Ji destpêka êrîşên Îsraîlê yên li ser Xezeyê ve, Serokomar Recep Tayyip Erdogan bi tundî hikûmeta Îsraîlê û Serokwezîr Binyamin Netanyahu rexne dike.
Erdogan berê Netanyahu bi Hitler re berawird kiribû û ew bi pêkanîna "komkujiyê" tawanbar kiribû.
Tirkiyeyê ragihand ku wê bi temamî pêwendiyên bazirganî bi Îsraîlê re qut kirine. Enqere diyar dike ku ji 2yê Gulana 2024'an ve îthalat û îxracat bi Îsraîlê re bi temamî hatiye rawestandin û ku di vê heyamê de ji bo tu kelûpelan ti prosedurên gumrikê nehatine kirin.
Hikûmeta Tirkiyê tekez dike ku îstîsnaya yekane bazirganiya bi Herêmên Filistînî yên di bin kontrola Îsraîlê de ye.
Hejmara nifûsa cihûyan li Tirkiyê niha bi qasî 15 hezar tê texmînkirin. Ev hejmar di salên 1950î de nêzîkî 55 hezar bû.
Tirkiye di sala 1949an de bû yekemîn welatê misilman ku Îsraîl nas kir.
Êrîşa li ser Mavi Marmarayê
Her du welatan di sala 2016an de têkiliyên xwe normalîze kiribûn, piştî xirabûna pêwendiyan ji ber êrîşa leşkerên Îsraîlê ya li ser keştiya Mavi Marmarayê, ku di sala 2010an de di avên navneteweyî de alîkarî ji bo Xezeyê vediguhast û bûbû sedema kuştina neh çalakvanan, ku heşt ji wan welatiyên Tirkiyeyê bûn.
Hêza deryayî ya Îsraîlê herwiha Flotîla Global Sumud, ku di 15ê Gulanê de ji Marmarisê derketibû rê ji bo gihandina alîkariyê ji Xezeyê re, asteng kir. Ev flotîl ya sêyem bû ku bi mebesta şikandina dorpêça deryayî ya Îsraîlê ya li ser Xezeyê ji bo gihandina alîkariyê derketibû rê, lê ji aliyê Îsraîlê ve hat astengkirin.