Analîz: Gefa DAIŞê li Nemsayê çiqas cidî ye?
RûpelNews - Analîzê diyar kir ku dozên penaberê Sûrî Ahmad G., yê ku di Sibata 2025an de li navenda Villachê di êrîşeke kêrî de kurekî 14 salî kuştibû, û yê nemsayî Beran A., yê ku di sala 2024an de li Viyenê êrîşeke komî li ser konserên Taylor Swift plan kiribû, aliyên cuda yên radîkralîzasyonê li welêt radixin ber çavan.
Hat ragihandin ku Ahmad G., yê ku di dadgehê de tu poşmanî nîşan neda, diyar kir ku ew amade ye careke din bikuje û ji ber vê yekê bi cezayê heta hetayê yê girtîgehê hate cezakirin. Her wiha hat destnîşankirin ku Beran A. berî ku êrîşa xwe ya plankirî pêk bîne hate girtin û cezayê 15 salan ê girtîgehê lê hat birîn, her çend biryar hîn ne dawî be jî.
Li gorî Der Spiegel, ev her du bûyer nîşan didin ku li Nemsayê hem êrîşkarên 'gurên tenê' yên ku bi rêya medyaya civakî zû radîkal dibin, hem jî radîkalên organîzekirî yên ku dikarin bi torên terorîst ên navneteweyî re têkiliyan deynin hene.
Plana êrîşên hevdemî li Stenbol, Dubey û Mekeyê
Li gorî agahiyên di analîzê de cih digirin, hat îdiakirin ku Beran A. bi kesayetiyên payebilind ên DAIŞê re di têkiliyê de bûye û li ser rêbazên êrîşê û hedefên wê nîqaş kiriye. Hat destnîşankirin ku plana destpêkê ew bû ku li Stenbol, Dubey û Mekeyê êrîşên hevdemî bên pêkanîn.
Hat ragihandin ku welatiyê nemsayî Hasan E., ku tê gotin di çarçoveya vê planê de tevgeriyaye, li Mekeyê êrîşî hêzên ewlehiyê kiriye û niha li Erebistana Siûdî rûbirûyê metirsiya cezayê îdamê ye. Her wiha hat destnîşankirin ku gumanbarekî din çûye Stenbolê.
Di analîza Der Spiegelê de hatibû destnîşankirin ku tevî ku kesên di derdora Beran A. de nîşanên cihêreng ên derbarê planên êrîşê de ferq kiribûn, wan rewş ji rayedaran re ragihandibû. Hatibû destnîşankirin ku rayedarên ewlehiyê tenê bi saya agahiyên ku ji aliyê servîseke îstixbaratê ya biyanî ve hatibûn dayîn, ji plana êrîşê agahdar bûbûn.
Pispor hişyariyê didin
Hat ragihandin ku êrîşkarê Villachê, Ahmad G., berê neketibû ber çavê servîsên ewlehiyê û jiyaneke civakî ya îzolekirî derbas dikir.
Li gorî analîzê, Servîsa Ewlekariya Dewletê û Îstixbarata Nemsayê (DSN) çavdêriya ragihandina dîjîtal wekî yek ji amûrên herî girîng di şerê li dijî terorê de dihesibîne. Hat ragihandin ku rêziknameyên yasayî yên pêwîst hatine danîn û ku xebatên li ser binesaziya teknîkî û software niha berdewam dikin.
Lêbelê, pispor tekezî li ser pêwîstiya xurtkirina polîtîkayên civakî yên ji bo pêşîlêgirtina radîkalkirina ciwanan, li gel tedbîrên ewlehiyê, dikin. Li gorî Der Spiegelê, bûyerên dawî nîşan didin ku DAIŞ ne tenê dikare bandorê li kesên bi eslê xwe koçber bike, lê her weha li ciwanên ku li Nemsayê ji dayik bûne û mezin bûne jî dike.