Amerîka: Rûsya ne di wê rewsê de ye ku bikeve pêsbirka çekên atomî

PeyamaKurd – Misteşarê Siyaseta Parastinê yê Pentagonê Colin Kahl got, Rûsya ne di rewşekê de ye ku bikeve pêşbirka çekên navokî ya bêsînor.

Musteşarê Wezîrê Parastinê yê Amerîkayê (Pentagon) yê Polîtîkayên Parastinê Kahl bi Serek Mufetîşê Wezareta Parastinê ya Amerîkayê Robery Storch û Serfermandarê Operasyonên Amerîkayê Orgeneral Douglas Sims re li Komîteya Hêzên Çekdar a Meclisa Nûneran di rûniştineke li ser kontrolkirina çekên ku radestî Ukraynayê kirin re axivî.

Karbidestan got, tu nîşan tune ku çekên ku ji hêla Dewletên Yekbûyî ve ji Ukraynayê re hatine şandin, ji xeynî hin alavên piçûk ên wekî dûrbînên şevê, xelet hatine bikar anîn an jî ketine destên din.

Kahl li ser pirsa rawestandina Peymana Starta Nû ya Moskowê ya di navbera her du welatan de ku di sala 2011an de hatibû nûkirin, ji aliyê rêveberiya Amerîkayê ve nirxand û diyar kir, Rûsya li şûna vekişînê peyman rawestand û got, "balkêş e".

Kahl anî ziman ku tercîha Moskowê ya ji bo rawestandinê li şûna vekişîna tam nîşana wê yekê ye ku pêngava ku hatiye avêtin wê bandorê li rêveberiya Amerîkayê neke.

Kahl bal kişand ser wê yekê ku aramiya navokî ji bo Amerîka û cîhanê girîng e û got, "Lê belê, rastgo bêjim, Rûsya ne di wê rewşê de ye ku bikeve pêşbirka çekên atomî ya bêsînor. Pereyên wan ji bo vê yekê tune ne, nemaze li ber çavan bargiraniya şer li ser leşkeran û cezayên li ser kontrolkirina hinardekirinê. Ez wisa difikirim ku ev awayê (Serokê Rûsyayê Vladîmîr Pûtîn) e ku hin sernavên retorîkî çêdike. Di pratîkê de, ev rewş neguherî."

Ji aliyê din ve Musteşarê Amerîkayê diyar kir, di destê Rûsyayê de gelek çekên atomî hene û ev kapasîteya Rûsyayê metirsîdar dike.

Kahl diyar kir, wan hişyarî da Rûsyayê ku çekên nukleerî di asta herî jor de bi kar bîne û wiha got: “Me eşkere kir ku her bikaranîna çekên nukleerî wê bibe gaveke guhertina cîhanê û Rûsya wê bi encamên herî giran ku heta niha dîtiye re rû bi rû bimîne. Di heman demê de, heke Rûsya wê bendê derbas bike, wê gelek tixûbên ku em niha di nav de ne wê ji holê rabin. Lê ya baş ew e ku ez bawer nakim Rûsya wê yekê bike."

Kahl di bersiva pirsên derbarê şandina balafirên şer ên F-16 ên Amerîkayê ji bo artêşa Ukraynayê û perwerdekirina pîlotên Ukraynayê ji bo balafirên Amerîkayê, Kahl got ku di rewşa herî xweşbîn de jî, pêvajoya kirîna F-16 zêdetirî 18 balafiran digire. Ji ber vê yekê pîlotan beriya ku biryar bidin van balafiran bidin, wî got ku perwerde wê dem xelas neke.

Kahl herwiha diyar kir, ger bê dayîn jî fîloya F-16 dê bi milyaran dolar xerc bike û ev yek dê çavkaniyên alîkariyên ewlehiyê yên ji bo Ukraynayê hatine veqetandin bixwin.