Şerê Îranê bihayê petrolê bilind dike: Gihîşt 114 dolarî
RûpelNews - Di roja 10an a pevçûnên berdewam ên di navbera Amerîka, Îsraîl û Îranê de, bihayên petrolê bi awayekî tund bilind bû. Astengiyên di şandina keştiyên di Kendava Hurmuzê de, ku ji bo bazirganiya enerjiyê ya cîhanî krîtîk e, û êrîşên li ser tesîsên petrolê yên li herêmê, fikarên li ser dabînkirinê li bazarê zêde kirin.
Biha ji sedî 23 zêde bû
Piştî van geşedanan, bihayê petrola xam a Brent ji sedî 23 zêde bû û gihîşt 113.76 dolarî ji bo her bermîlekê. Ev zêdebûn wek zêdebûna rojane ya herî mezin ji destpêka pandemiyê di sala 2020an de hate dîtin. Li gorî nûçeya NTVyê, zêdebûna bihayê petrolê hefteya borî bi rêjeya ji sedî 28 gihîşt asta berbiçav.
Di heman demê de, nirxê petrola xav a Amerîka (WTI) jî ji sedî 25.3 zêde bû û gihîşt 113.25 dolarî ji bo her bermîlekê. Kiryarên pêşerojê yên petrola xav a Brent di 27ê Sibatê de di asta 72.48 dolarî de bûn.
Bihayê rojane
Li gorî danûstandinên herî dawî yên bazarê, petrola xav a Brent bi dora 102.8 dolarî û petrola xav a WTI bi dora 98.11 dolarî tê firotin.
Êrîşên li ser Kendava Hurmûzê û baregehên bandor kirine
Nakokiyên berdewam ên li Rojhilata Navîn û pirsgirêkên ku hîn jî keştîyên petrolê di derbasbûna ji Kendava Hurmûzê re rû bi rû dimînin, nediyariyê di bazarên enerjiyê de zêde dikin. Êrîşên dron û mûşekan li ser binesaziya petrol û enerjiyê ya li herêmê, hilberîn û hinardekirin asteng kirine.
'Dibe ku bihayê petrolê bigihe 200 dolarî'
Di dawiyê de, hat îdiakirin ku Amerîka û Îsraîlê depoyên mezin ên sotemeniyê li Tehran a paytexta Îranê, kirine hedef. Li dû vê yekê, Pasdarên Îranê hişyarî da ku dibe ku tesîsên enerjiyê yên li herêmê bên armanckirin û bihayê petrolê dikare ji 200 dolarî bilindtir bibe.
Şîroveyên Trump li ser bihayên petrolê
Serokê Amerîkayê Donald Trump îdia kir ku bilindbûna bihayên petrolê demkî ye. Di daxuyaniyekê de li ser medyaya civakî, Trump got ku heke gefên navokî yên Îranê ji holê bên rakirin, dê biha bi lez dakevin, û lê zêde kir ku bilindbûna heyî "ji bo ewlehiya Amerîka û cîhanê bihayekî biçûk e ku were dayîn."
Li Tirkiyeyê biha tê kontrolkirin
Piştî bilindbûna bihayên petrolê, sîstema "Eşel" li Tirkiyeyê ji nû ve hate destpêkirin da ku bihayên sotemeniyê hevseng bike. Di çarçoveya vê sîstemê de, ku cara dawî di sala 2021an de hatibû bikaranîn, tê payîn ku ji sedî 75ê zêdebûna bihayê sotemeniyê ji aliyê Baca Xerckirina Taybet (OTV) ve were girtin, û beşa mayî jî li ser bihayên pompeyan were nîşandan.
Welatên G7 dê civîneke awarte li dar bixin
Welatên G7 ji ber bilindbûna bihayê petrolê jî ketin tevgerê. Hat ragihandin ku wezîrên darayî yên Kanada, Fransa, Almanya, Îtalya, Japonya, Brîtanya biryar dane ku civîneke awarte li dar bixin.
Tê payîn ku di civînê de, vebijarka derxistina petrolê ya hevpar ji rezervên stratejîk ên petrolê bo bazarê, bi koordînasyona Ajansa Enerjiyê ya Navneteweyî (IEA), were nîqaşkirin. 32 welatên endamên IEAyê xwedî rezervên girîng ên petrolê ne ku di rewşên krîzê de werin bikaranîn. Tê texmînkirin ku dikarin 300 heta 400 milyon bermîl petrol ji van rezervan berdin piyaseyê.