Senatorê amerîkî: Tirkiye ne dostê me ye

RûpelNews - Biryara Wezareta Xezîneyê ya DYAyê ya ji bo xistina Banka Veberhênanê ya Golden Global a tirkî û du şîrketên wê yên girêdayî li lîsteya cezayan, li Washingtonê derbarê Tirkiyeyê de bûye sedema nîqaşeke nû.

Senatorê Komarî Rick Scott ê ji Florîdayê, biryara cezayan a Wezareta Xezîneyê ya DYAyê li ser platforma medyaya civakî X parve kir û li dijî Tirkiyeyê zimanekî tund bi kar anî.

Scott got, "Tirkiye ne dostê me ye," û biryara cezayan wek bingeha rexneyên xwe yên li dijî Enqerê nîşan da.

"Em nikarin rehet bin heta ku her kesê bi Îranê ve girêdayî berpirsiyar neyê girtin"

Scott, bi amajekirina bi tedbîrên ku ji aliyê Wezîrê Xezîneyê yê DYAyê Scott Bessent ve li dijî torên darayî yên ku tê îdiakirin pêwendiyên wan bi Îranê re hene hatine girtin, ev tişt gotin:

"Tirkiye ne dostê me ye. Hema hefteya borî, Scott Bessent neçar ma ku tedbîrên tund li dijî wan bigire ji ber ku wan bi awayekî çalak fînanse dida terorîstên Îranî yên ku leşkerên me kuştibûn."

Scott mijar bi ewlehiya neteweyî ya DYAyê ve girêda û got: "Ev ji bo misogerkirina ewlehiya welat û malbatên me ye. Em nikarin rehet bin heta ku her kesê ku bi rejîma Îranê ya xerabkar ve girêdayî ye, kî dibe bila bibe, neyê berpirsiyar kirin."

DYA bankeyeke li Tirkiyeyê li lîsteya cezayan zêde dike

Di bingeha daxuyaniya Scott de biryara ambargoyê heye ku ji aliyê Wezareta Xezîneyê ya DYAyê ve di 4ê Îlonê de hatibû ragihandin.

Ofîsa Kontrolkirina Hebûnên Biyanî (OFAC), ku di bin Wezareta Xezîneyê de kar dike, Banka Veberhênanê ya Golden Global A.Ş. a ku navenda wê li Tirkiyeyê ye û du şîrketên wê yên şax ên li Stenbolê, Golden Global Asset Leasing A.Ş. û Golden Global Portfolio Management A.Ş., li lîsteya ambargoyê zêde kirine.

Wezareta Xezîneyê ya DYAyê îdia dike ku Golden Global li ser navê Hêza Qudsê ya Sûpaya Pasdaran a Îranê, danûstandinên bi nirxê bi dehan milyon dolarî hêsan kiriye û gihîştina bankaya peywendîdar ji Îranê re peyda kiriye ku dikaribû ji bo veguhestina pereyan a navneteweyî bihata bikaranîn.

Ev îdia li ser bingeha îdiayên ku ji aliyê Wezareta Xezîneyê ya DYAyê ve hatine kirin in.

Îdiayên ku dahatên neftê yên ji Çînê dihatin ber bi Tirkiyeyê ve birin

Di biryara xwe ya ambargoyê de, Wezareta Xezîneyê ya DYAyê her wiha îdia kir ku Golden Global ji bo hêsankirina veguhestina dahatên ku ji firotina neftê ya Îranê bo Çînê dihatin bidestxistin, ber bi Tirkiyeyê ve hatiye bikaranîn.

Li gorî Washingtonê, pereyên ku digihîştin Tirkiyeyê, paşê dikaribûn bên veguherandin bo pereyê neqd an zêr.

Wezaretê herwiha îdia kir ku Golden Global xizmetên bankeya peywendîdar pêşkêşî saziyên darayî yên Îranê dikir û danûstandinên bi rêya hesabên girêdayî Hêza Qudsê hêsan dikir.

Navê Sitki Ayan jî di daxuyaniyê de hatibû behskirin

Di daxuyaniya Wezareta Xezîneyê ya DYAyê de herwiha navê karsazê Tirk Sitki Ayan û şîrketên wî jî hatin anîn.

Washington îdia kir ku gihîştina darayî ya ku tê gotin ji aliyê Golden Global ve hatiye peydakirin, hesabên di bin kontrola Hêza Qudsê û aktorên pê ve girêdayî de, di nav de hesabên girêdayî şîrketên Ayan, li xwe digirt.

DYA berê di sala 2022an de tora şîrketên Sitki Ayan xistibû lîsteya xwe ya ambargoyan, û îdia kiribû ku wê di veguhestina bi sed milyonan dolarî ji firotina petrolê ya bi Hêza Qudsê ve girêdayî de rolek lîstiye.

Milkên li DYAyê tên cemidandin

Ambargoyên li dijî Golden Global û du şîrketên wê yên şax wekî beşek ji kampanyaya zextên aborî ya DYAyê ya li dijî Îranê, ku wekî 'Operasyona Têkbirina Aborî' tê zanîn, hatin ragihandin.

Li gorî biryarê, sermayeyên saziyên ambargoyan li ser wan hatiye danîn ên ku li DYAyê ne an jî di bin kontrola kesên Amerîkî de ne, tên cemidandin, di heman demê de sînordarkirin li ser danûstandinên ku dibe ku kes û saziyên Amerîkî bi van şîrketan re bikin jî tên danîn.

Wezîrê Xezîneyê yê DYAyê Scott Bessent her wiha hişyarî da ku saziyên darayî yên ku li ser navê Îranê hêsankariya şûştina pereyan an jî çalakiyên xapandina ambargoyan dikin, rîska wê yekê heye ku ji sîstema darayî ya DYAyê bên dûrxistin.

Golden Global îdia red kirin

Lêbelê, Banka Veberhênanê ya Golden Global îdiayên rêveberiya DYAyê red kir.

Bankê diyar kir ku ew operasyonên xwe li gorî qanûnên Tirkiyeyê û herwiha rêzikname û rêgezên lihevhatinê yên navneteweyî dimeşîne.

Golden Global herwiha îdiayên Washingtonê red kir û diyar kir ku kesên ku di biryara cezayan a DYAyê de navê wan hatibûne binavkirin, ne mişteriyên bankê bûn.

Tirkiye li derveyî ambargoyên DYAyê ye

Her çend Tirkiye û DYA hevalbendên NATOyê bin jî, daxuyaniya rasterast a Rick Scott a ku digot "Tirkiye ne dostê me ye" bal kişand.

Biryara ambargoyê ya ku ji aliyê Wezareta Xezîneyê ya DYAyê ve hatiye ragihandin, ne li dijî dewleta Tirkiyeyê ye; ew Banka Veberhênanê ya Golden Global û du şîrketên wê yên girêdayî dihewîne. Ji ber vê yekê, gotinên Scott ên derbarê Tirkiyeyê de, nirxandineke siyasî ya senatorê Komarî ye û ji biryara ambargoyê ya Wezareta Xezîneyê cuda ye.