Li Îranê zêdetirî 900 kesî hatine îdamkirin
RûpelNews - Di sala 2026an de li Îranê di cîbicîkirina cezayê îdamê de zêdebûneke berbiçav çêbûye.
Li gorî daneyên ku ji aliyê Navenda Mafên Mirovan a Abdorrahman Boroumand a li Washingtonê ve ji bo Îranê hatine weşandin, di navbera meha Çile û Tîrmehê de îdamên herî kêm 901 kesan hatine belgekirin. Her wiha di Tebaxê de 28 kes hatine îdamkirin.
56 kes bi tohmetên siyasî û ewlehiyê hatin îdamkirin
Li gorî raporê, di heft mehên pêşîn ên salê de herî kêm 56 kes bi tohmetên girêdayî siyasetê an ewlehiya neteweyî hatin îdamkirin.
Hat ragihandin ku 29 ji wan di dozên girêdayî xwepêşandanan de, 13 bi tohmetên sîxuriyê û 14 jî di bin tohmetên din ên girêdayî ewlehiyê de hatine îdamkirin.
Hejmara kesên ku ji ber sûcên girêdayî madeyên hişber hatine îdamkirin, herî kêm 268 kes hat tomarkirin.
Di nav kesên hatine îdamkirin de 29 kurd hene
Raporê destnîşan kir ku pêkhateyên Îranê bi awayekî nehevseng di bin bandora îdamê de mane.
Hat destnîşankirin ku di navbera Çile û Tîrmehê de, herî kêm 98 kes ji pêkhateyên cuda hatine îdamkirin. Ji van 40 belûc, 29 kurd, 21 efxan, 6 ereb, yek tirk û yek jî tirkmen bûn.
Her wiha di heman serdemê de, 16 jin û du kesên ku di dema sûcan de temenê wan di bin 18 saliyê de bû, hatine îdamkirin. Pênc îdam li ber çavê xelkê hatine cîbicîkirin.
Piraniya îdaman li Xorasanê Rezewî pêk hatin
Di dabeşkirina îdaman li gorî parêzgehan de, Xorasanê Rezewî di rêza yekem de cih girt. Hat ragihandin ku di heyama heft mehan de li parêzgehê 95 kes hatine îdamkirin.
Piştî Xorasanê Rezewî, Îsfahan bi 71 îdaman û Elborz bi 57 îdaman di rêzê de cih girtin.
Neteweyên Yekbûyî (NY) jî bal kişandibû ser zêdebûna îdamên. Li gorî raporeke ku ji aliyê Sekreterê Giştî yê NY Antonio Guterres ve ji Civata Giştî ya NYê re hatibû pêşkêşkirin, di sala 2024an de li Îranê herî kêm 975 kes hatin îdamkirin. Ev hejmar li gorî sala borî ji sedî 17 zêdebûnek nîşan dide û bû yekemîn hejmara salane ya herî bilind a ku ji sala 2015an vir ve hatiye tomarkirin.
Hat ragihandin ku di şeş mehên pêşîn ên sala 2025an de herî kêm 612 kes hatine îdamkirin. Ev hejmar li gorî heman serdema sala 2024an ji sedî 119 zêdebûnekê nîşan dide.
Neteweyên Yekbûyî berê jî derbarê birînên cezayê îdamê li Îranê, bi taybetî ji bo sûcên girêdayî madeyên hişber û ewlehiya neteweyî, her wiha rewşa hindikahiyên etnîkî, garantiyên darizandineke adil, û bikaranîna îtirafên ku tê îdiakirin di bin îşkenceyê de hatine standin di dadgehê de, fikarên xwe anîbû ziman.