Kurdistan 35emîn salvegera "Koça Milyonî" bi bîr tîne

RûpelNews - Bûyerên wê bûyerê vedigere dîroka 31ê Adara 1991an. Piştî serkeftina mezin a Raperîna Adarê û rizgarkirina piraniya bajarên Kurdistanê, hêzên rejîma berê ya Iraqê êrîşeke berfireh a berevajî dest pê kir û siyaseta "axa şewitandî" bi kar anî. Li hemberî metirsiya jenosîda dubare, bi sed hezaran malbatan biryar dan ku malên xwe biterikînin û di şert û mercên dijwar ên hewayî û erdnîgarî de ber bi sînoran ve herin. Wan koçberî li ser jiyana di bin sîbera dîktatoriyê de hilbijart.

Livîna Navdewletî û Biryara 688

Wêneyên mîlyonan mirovên ku li ser berfê û li çiyayan mabûn, hevxemiyeke navdewletî ya bêwêne çêkir. Fransa, bi taybetî bi hewildanên Xanima Yekem a wê demê, Danielle Mitterrand, roleke sereke di navneteweyîkirina doza Kurd de lîst. Di encama van zextan de, Encûmena Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî di Nîsana 1991an de biryara hejmar 688 derxist. Vê biryarê zilma li dijî Kurdan şermezar kir û li ser xeta 36an "herêma qedexeya firînê" ferz kir.

Her wiha Wezîrê Derve yê Amerîkayê yê wê demê, James Baker, roleke girîng di diyarkirina "Devera Aram" de lîst. Vê yekê hêzên rejîmê neçar kir ku paşve bikişin û rê li ber berdewamiya komkujiyan girt. Bi vî rengî, malbatên koçber di bin parastina navdewletî de hêdî hêdî vegeriyan ser mal û milkên xwe.

Ji Adar û Azaran ber bi Saziyan ve

Koça Milîonî ne tenê rêyeke revê bû, belku bû bingeha avakirina saziyên destûrî yên li Herêmê. Bi saya devera aram a ku ji aliyê hêzên "Operasyona Parastina Aramiyê" (Provide Comfort) ve hatibû dabînkirin, Kurdan karîbûn di 19ê Gulana 1992an de yekemîn hilbijartinên parlamanê pêk bînin û di Tîrmeha heman salê de Hikûmeta Herêma Kurdistanê ava bikin.

Îro, piştî derbasbûna 35 salan, serkirdayetiya Kurd û gel vê rûdawê wekî sembola yekîtiya neteweyî û redkirina koletiyê bi bîr tînin. Ew tekez dikin ku destkeftiyên siyasî û îdarî yên îro yên Herêmê, berhemên wan qurbanîdanên mezin in ku di bihara 1991an de ji lûtkeyên çiyayan dest pê kiribûn.