Banga qedexekirina burqa û nîqabê li Almanyayê

RûpelNews - Li gorî raporeke di Weltê de, Zemfira Dlovani, endama desteya rêveber a Yekîtiya Jinan a CDUyê, parast ku perdeyên rûyê tam bi azadiya jinan û wekheviya civakî re lihevnehatî ne û wiha got: "Burqa û nîqab ne sembolên azadiya olî ne, lê belê yên îslama siyasî û derdorên selefî yên radîkal in."

"Ew ne ferzeke îslamê ye"

Dlovani destnîşan kir ku Îslam ji jinan naxwaze ku rûyê xwe bi temamî bigirin û amaje pê kir ku burqa û nîqab ji sembolên îdeolojîk in, ne ji yên olî.

Li gorî siyasetmedara CDUyê, rêxistinên terorîst ên wekî DAIŞê jî van kincan wek sembolên îdeolojîk bi kar tînin. Dlovani, ku amaje bi wê yekê kir ku burqa û nîqab jinan ji jiyana giştî dûr dixin, diyar kir ku rû bi temamî veşartin bi têgeha civakeke vekirî re lihevnehatî ye.

Qedexeyên li Ewropayê wek mînak hatin nîşandan

Di raporê de hat destnîşankirin ku li Belçîka, Fransa, Nemsa û Swîsreyê, cil û bergên ku rû bi temamî vedigirin li cihên giştî hatine qedexekirin.

Lêbelê li Almanyayê, rûpêçên rûyê tam tenê li hin deverên taybet hatine qedexekirin. Destûr nayê dayîn ku polîs û leşker di dema peywirê de rûyê xwe bipêçin, û ajotina bi rûyê tam pêçayî nayê qebûlkirin. Qedexeyên bi vî rengî li dibistanên hin eyaletên federal jî hene.

Lêbelê, Yekîtiya Jinan (Frauenunion) diparêze ku ev rêzikname ne bes in û banga qedexeyeke berfireh li seranserê welêt dike.

SPD: Qedexeyeke giştî dikare jinan zêdetir îzole bike

Partiya Demokrat a Civakî (SPD), ku hevpareke koalîsyonê ye, li dijî qedexeya giştî ya li ser rûpêçên tam rûyî derdikeve.

Carmen Wegge, Seroka Koma Jinan a SPDê, diyar kir ku divê jin azad bin ku li gorî îradeya xwe ya azad bijîn, û lê zêde kir ku qedexeyeke giştî dikare bibe sedem ku hinek jin bi temamî di malên xwe de bên girtin.

Wegge tekez kir ku ew her wiha li dijî wê yekê ne ku jin bên neçar kirin xwe bigirin û lê zêde kir ku divê dewlet azadiyên jinan biparêze bêyî ku wan bixe bin zextê.

Keçên 11-13 salî yên ku li Frankfurtê burqa li xwe kiribûn bûbûn sedema nîqaşê

Di raporê de her wiha bûyereke balkêş a ku ji aliyê Bernd Siggelkow, damezrînerê rêxistina refaha zarok û ciwanan a 'Die Arche' ve hatibû vegotin, cih girt.

Li gorî Siggelkow, pênc keçên dibistanê yên di navbera 11 û 13 salî de piştî dibistanê bi burqayên xwe ve gihîştin navendeke 'Arche'yê ya li Frankfurtê. Xwendekarên ku burqayên xwe di çenteyên xwe yên dibistanê de hilgirtibûn, nehatin destûrkirin ku bikevin navendê.

Siggelkow parast ku ev tevger ne hilbijartineke olî bû, lê belê nîşana radîkalkirinê û protestoyeke îdeolojîk bû.

"Ew bi rêya TikTok û Instagramê radîkal dibin"

Siggelkow tekez kir ku komên selefî û gotarxwendên îslamîst ên radîkal, bi taybetî bi rêya TikTok û Instagramê xwe digihînin ciwanan, di hewldanekê de ku sembolên wekî burqa û nîqabê populer bikin.

Siggelkow, ku diyar kir ku Almanya di parastina nirxên xwe yên demokratîk de têrê nake, destnîşan kir ku ne tenê qedexe lê perwerdeya demokrasiyê jî divê were xurtkirin.

Wî hişyarî da ku, wekî din, dibe ku welat di demeke dirêj de rûbirûyê 'pevçûna çandan' bibe.

Dadgehan her weha biryarên ku rûpêça tam sînordar dikin jî derxistine

Raporê her weha behsa biryarên dadwerî yên ku di salên dawî de hatine dayîn kir.

Doza jineke li Berlînê ku dixwest bi nîqabê ajot, hat redkirin. Dadgehan biryar da ku qedexe li ser bingeha misogerkirina ku nasnameya ajokar were piştrastkirin û ji bo ewlehiya trafîkê qanûnî ye. Pêşniyara pêvekirina koda QR li nîqaba jinê jî hat redkirin.

Di vê navberê de, Hamburgê di sala 2024an de rêziknameyên xwe yên dibistanê guhert da ku cilên ku rû bi tevahî vedigirin li saziyên perwerdehiyê qedexe bike. Rêziknameyên bi heman rengî li dibistanên eyaleta Schleswig-Holsteinê ketin meriyetê, di heman demê de li zanîngehan, piştrastkirina nasnameyê di dema ezmûn û prosedurên qeydkirinê de mecbûrî bû.

"Ne diyardeyeke berbelav e, lê sembola tundrewan e"

Rebecca Schönenbach, Seroka Komeleya "Frauen für Freiheit" (Jin ji bo Azadiyê), diyar kir ku hejmara teqez a jinên ku li Almanyayê nîqaba rûyê tam li xwe dikin nayê zanîn, lê dibe ku di navbera 100 û çend hezarî de be.

Schönenbach parast ku nîqaba rûpêç ne di Almanyayê de diyardeyeke girseyî ye, lê belê bêtir wek semboleke îdeolojîk ji aliyê komên tundrew ve tê bikaranîn da ku xwe ji civakê cuda bikin.

Schönenbach bal kişand ser lêkolîneke dawî ya ku li Berlînê hatiye kirin û destnîşan kir ku nêzîkî ji sedî 40ê xwendekarên pola 9an ên bi eslê xwe misilman, rêzikên olî li ser rêzikên dibistanê giringtir dibînin, û tekez kir ku divê çalakiyên radîkalkirinê yên komên selefî, yên ku bi taybetî ciwanan dikin armanc, bi ciddî werin girtin.

Yekîtiya Jinan, di vê navberê de, amaje dike ku qedexekirina nîqaba rûyê dê peyameke girîng derbarê parastina nîzamê hiqûqî yê demokratîk ê Almanyayê û wekheviya zayendî de bişîne.