Bahçeli derbarê yasaya çarçoveyê de: Wextê me nîne
RûpelNews - Serokê MHPê Devlet Bahçeli derbarê "Qanûna Xurtkirina Hevgirtina Neteweyî û Yekbûna Civakî" ya ku ji aliyê Parlamentoya Tirkiyeyê ve hatibû pesendkirin, daxuyaniyeke nivîskî weşand.
Bahçeli destnîşan kir ku pejirandina qanûnê qonaxeke nû di pêvajoyê de destnîşan dike û tekez kir ku gavên yasayî û îdarî yên paşê divê bêyî derengî bên avêtin.
"Wextê me nîne ku em winda bikin"
Bahçeli derbarê pêvajoyên ku dê piştî ketina qanûnê ya meriyetê bên cîbicîkirin, ev tiştan got:
"Pêwîst e ku pêvajoyên yasayî û îdarî yên ku piştî ketina yasayê ya meriyetê hatine plankirin, di zûtirîn dem de werin cîbicîkirin; ku di navbera saziyan de valahiyên di desthilatdarî an koordînasyonê de çênebin ku ev derfeta dîrokî ya ku derketiye holê, di bin ti şert û mercî de neyê hiştin ku ji aliyê eniyên, gotar û retorîkên curbecur ên dij neteweyî ve were îstismarkirin."
"Ew pirsgirêkeke ewlehiya neteweyî ya pir qatî ye"
Bahçeli diyar kir ku Tirkiye pirsgirêka PKKê ne tenê ji aliyê bêbandorkirina hêmanên çekdar û ji holê rakirina kapasîteya rêxistinê ve dinirxîne.
Bahçeli, bal kişand ser wê yekê ku pirsgirêk xwedî aliyên siyasî, civaknasî û jeopolîtîk jî ye û anî ziman ku divê ew bingehên ku dikarin bibin sedema ji nû ve derketina pevçûnê bên ji holê rakirin, divê pêşî li çêbûna aloziyê di nav civakê de li ser bingeha cudahiyên etnîkî û mezhebî bê girtin û divê serweriya dewletê li seranserê welêt bê parastin.
Di çarçoveya vê de, Bahçeli pêvajoyê wekî "pirsa ewlehiya neteweyî ya pir qatî" bi nav kir.
"Çareseriyeke berfireh şêwe girtiye"
Bahçeli qonaxa ku piştî biryara PKK'ê ya ji bo hilweşandin û teslîmkirina çekan hatiye gihîştin, li ber ronahiya pêvajoya ku bi banga wî ya di 22ê Cotmeha 2024an de dest pê kiribû, nirxand.
Bahçeli destnîşan kir ku pêvajoya ku ji aliyê Parlamenyoyê ve tê birêvebirin qonaxeke nû ye û diyar kir ku armanca "Tirkiyeyeke Bê Teror" û nêzîkatiya ku wî wekî "Herêma Bê Teror" bi nav kir, di nav heman stratejiyê de tên çareserkirin.
Bahçeli got, "Çareseriyeke berfireh, ku bi armanca 'Tirkiyeyeke ji bê Terorê' û îdeala 'Herêmeke Bê Teror" re di heman arasteya stratejîk de, bi biryardariya bêdawî ya dewleta me hevgirtina civakî tîne cem hev, di dawiyê de gihîştiye encamê."
Bal kişand ser geşedanên herêmî
Di daxuyaniya xwe de, Bahçeli her wiha behsa êrîşên Îsraîl û DYAyê yên li dijî Îranê û her wiha bersivên Îranê yên li herêmê kir.
Bahçeli destnîşan kir ku pevçûnên berdewam nîşan didin ka krîzên herêmî çawa dikarin di demek kurt de li welatên cuda belav bibin, û tekez kir ku ji ber vê yekê ji bo Tirkiyeyê girîngtir bûye ku qadên pevçûnê yên di nav sînorên xwe de ji holê rake.
Bahçeli, diyar kir ku çareserkirina pirsgirêka PKKê ji aliyê Tirkiyeyê ve bi rêya mekanîzmayên xwe yên siyasî û yasayî bûye "meseleyeke jiyanî ya neteweyî ya ku nayê paşxistin", got, "Ji bo Tirkiyeyê bûye meseleyeke pir girîng ku hemû qulên ku terorîzmê li eniya wê ya navxweyî vekirine, bigire."
Şertên cîbicîkirina qanûnê
Bahçeli da zanîn ku, ji bo qanûna pejirandî were cîbicîkirin, divê ji aliyê saziyên dewletê yên têkildar ve were tespîtkirin û piştrastkirin ku PKK û sazûmanên wê yên girêdayî di pratîkê de ji holê rabûne, ku çek û cebilxaneyên di destê wan de teslîm bûne, û ku kapasîteya wan a fermandariya rêxistinî hatiye ji holê rakirin.
Bahçeli, ku destnîşan kir pejirandina qanûnê ne dawiya pêvajoyê ye, qonaxa heyî wekî "destpêka qonaxeke nû ku hem ji aliyê yasayî hem jî ji aliyê îdarî ve hişyariyeke mezintir hewce dike" pênase kir.
"Arasteya Tirkiyeyê zelal e"
Bahçeli tekez kir ku dawîlêanîna şer dê bandoreke girîng, bi taybetî li ser şert û mercên aborî û civakî yên li herêmê, hebe.
Bahçeli diyar kir ku divê veberhênan, hilberîn, pîşesazî, çandinî, geştyarî, perwerdehî û derfetên kar li herêman bên pêşxistin û wî ji nav armancan ji holê rakirina dûrahiya di navbera dewlet û welatiyên wê de û xurtkirina hesta welatîbûnê ya hevpar rêz kir.
Bahçeli daxuyaniya xwe bi gotinên Ziya Gökalp bi dawî anî: "Ez ji Xwedê tenê du tiştan dixwazim: Bila welatê min û warê min bextewer be."